ثروت از ديدگاه قرآن

ثروت از ديدگاه قرآن - وفا، جعفر - الصفحة ١٩

ثروت ممكن نيست؛ كسى كه از مال و دارايى بى‌بهره است، بطور طبيعى از آثار اخروى قرض الحسنه نيز محروم مى‌ماند.
انفاق و صدقات: قرآن، صدقات واجب و مستحب، سرّى و آشكار، موقوفات و «باقيات و صالحات» را مورد تأكيد قرار داده و عبور از عقبه‌ها و گردنه‌هاى قيامت را در آزاد كردن بردگان و اطعام يتيمان و رسيدگى به وضع مستمندان ممكن مى‌داند:
«فَلَا اقْتَحَمَ الْعَقَبَةَ* وَمَا أَدْرَاكَ مَا الْعَقَبَةُ* فَكُّ رَقَبَةٍ* أَوْ إِطْعَامٌ فِي يَوْمٍ ذِي مَسْغَبَةٍ* يَتِيماً ذَا مَقْرَبَةٍ* أَوْ مِسْكِيناً ذَا مَتْرَبَةٍ» «١» پس او در آن گذرگاه سخت قدم ننهاد، و تو چه دانى كه گذرگاه سخت چيست؟ آزاد كردن بنده‌اى يا طعام دادن در روز قحطى (بويژه به) يتيمى كه خويشاوند يا مسكينى كه خاك‌نشين باشد.
افزون بر آنها كفّارات و ديات و همچنين هبه و هديه كه در راستاى استحكام مبانى عاطفى و اخلاقى جامعه مقرر شده است، جز در سايه امكانات مالى عملى نمى‌شود. همچنين تأسيس مراكز آموزشى، پرورشى، بهداشتى و درمانى. با وجود اين همه آثار خيرى كه مال حلال دارد، نمى‌توان ارزش آن را منكر شد.
نقش مال در قوام جامعه‌ بى‌شك، اقتصاد مايه زندگى است؛ روابط اجتماعى بشر به مال بستگى دارد و بدون آن، جامعه سامان نمى‌يابد، قرآن، مال را قوام زندگى مى‌داند و به پيروان خود توصيه مى‌كند كه آن را ضايع نسازند و در راه‌هاى فاسد به كار نگيرند و به دست سفيهان نسپارند:
«وَلَا تُؤْتُوا السُّفَهَاءَ أَمْوَالَكُمُ الَّتِي جَعَلَ اللّهُ لَكُمْ قِيَاماً وَارْزُقُوهُمْ فِيهَا وَاكْسُوهُمْ وَقُولُوا لَهُمْ قَوْلًا مَعْرُوفاً» «٢» و اموال خود را كه خداوند قوام زندگى شما قرار داده است، به دست سفيهان مدهيد و از آن به‌