ثروت از ديدگاه قرآن

ثروت از ديدگاه قرآن - وفا، جعفر - الصفحة ١٢٧

ثبت كرده‌اند مراجعه شود به رقم‌هاى درشتى از نقدينگى، برده‌ها، املاك و كاخ‌هاى رفيع برمى‌خوريم كه انسان شگفت‌زده مى‌شود و در مى‌يابد كه عثمان، معاويه و ساير بنى‌اميّه وضعى در مدينه و شام پديد آوردند كه دست كمى از قيصرهاى روم و پادشاهان ايران سابق نداشت. ياران پيامبر و تربيت يافتگان مكتب حضرت على عليه السلام بخوبى درمى‌يافتند كه اسلام، فقر را براى اكثريت و ثروت كلان را براى طبقه‌اى خاصّ تجويز نمى‌كند. اگر ثروتمندان به حكم اسلام رفتار مى‌كردند، نه خود به اين ثروت مى‌رسيدند و نه اغلب مردم دچار فقر و فلاكت مى‌شدند «١» از اين‌رو، برخى از ياران پيامبر در كنار حضرت على عليه السلام به مبارزه با اين گروه برخاستند و آنان را ثروت اندوزان غاصب معرفى كردند. ابوذر غفارى در پايگاه حكومت معاويه در محافل و ميادين عمومى و در فرصت‌هاى مناسب آيه كنز را مى‌خواند:
«وَالَّذِينَ يَكْنِزُونَ الذَّهَبَ وَالْفِضَّةَ وَلَا يُنفِقُونَهَا فِي سَبِيلِ اللّهِ فَبَشِّرْهُمْ بِعَذَابٍ أَلِيمٍ* يَوْمَ يُحْمَى‌ عَلَيْهَا فِي نَارِ جَهَنَّمَ فَتُكْوَى‌ بِهَا جِبَاهُهُمْ وَجُنُوبُهُمْ وَظُهُورُهُمْ هذَا مَا كَنَزْتُمْ لأَنْفُسِكُمْ فَذُوقُوا مَاكُنْتُمْ تَكْنِزُونَ» «٢» و كسانى كه زر و سيم مى‌اندوزند و در راه خدا انفاق نمى‌كنند، به عذابى دردآور بشارت ده.
روزى كه در آتش جهنّم گداخته شود و پيشانى و پهلو و پشتشان را با آن داغ كنند. اين است آن چيزى را كه براى خود اندوخته بوديد. حال طعم اندوخته خويش را بچشيد.
اين آيه بيشتر از هر آيه ديگرى دلالت دارد كه فقرا حقّى در اموال اغنيا دارند. و نيز بر اين دلالت مى‌كند كه بر مستمندان و محرومان يا ولى شرعى آنان است كه براى دريافت حقوق خود، با اغنيا پيكار كنند. «٣» ابوذر با چنين حركت قاطع، ثروتمندان اموى را از زرپرستى برحذر داشت و مستمندان را به حقوق خويش آشنا مى‌ساخت، گرچه حكّام زراندوز اموى، تاب‌