عوامل معنوی و فرهنگی دفاع مقدس (ج1) - تقي زاده اکبري، علي - الصفحة ١٦٩ - ٤ اهميّت امدادهاى غيبى
اسباب و علل، تنها، در اسباب و علل مادى محصور و منحصر نيستند؛ چنانكه مادىگرايان مىپندارند. نظام اتمّ و اكمل هستى از مجموع اسباب و علل مادى و معنوى يا آشكار و نهان تشكيل يافته است. از ويژگىهاى مهمّ اسباب و علل معنوى سيطره داشتن بر اسباب و علل مادى و تحت تأثير قرار دادن آنها است؛ علل و عوامل معنوى به اذن الهى مىتوانند بر علل و عوامل مادى غلبه كنند و اثربخشى آنها را متوقف و خنثى سازند. استاد شهيد مطهرى در اينباره مىفرمايد:
همانطورى كه علل مادى و محسوس، بعضى، بعضى ديگر راخنثى مىكنند و از كار مىاندازند، در مواقع خاصى تحت تأثير علل معنوى نيز از كار مىافتند. [١]
بنابراين، اهميّت امدادهاى غيبى به عنوان يكى از عوامل معنوى در اين است كه مىتواند بر عوامل مادى چيره گردد و آنها را بىاثر كند. در بحث پيشين ملاحظه شد كه چگونه خداوند متعال با اسباب معنوى و امدادهاى غيبى، اثر بسيارى از علل و اسباب مادى را كه به سود مشركان و يهوديان بود خنثى نمود و در مجموع، شرايط و عوامل را به نفع مسلمانان تغيير داد. آرامش مشركان و يهوديان را به هراس و رعب و اضطراب، و دلهرۀ مسلمانان را به آرامش مبدّل كردن، تعداد بسيار مشركان را كم، و شمار اندك مسلمانان را زياد جلوه دادن و حوادث طبيعى را به سود مسلمانان و به زيان مشركان سوق دادن، همه، از سيطره، چيرگى و نافذ بودن امدادهاى غيبى حكايت مىكند. اين امور مسلمانان را به لحاظ توان رزم كه آميزهاى از عوامل مادى و معنوى است، بر دشمنانشان برترى داد و پيروز كرد. استاد شهيد مطهرى با اشاره به
[١] . مجموعه آثار، ج ١، ص ٤٠٩، انسان و سرنوشت.