ترور و دفاع مشروع - برجی، یعقوبعلی - الصفحة ٦٦ - ١-٤ تجاوز

شيخ طوسى در آثار متعددش از واژه «دهم» بهره جسته و نوشته است:

اللهم الّا ان يدهم المسلمين امر من قبل العدو يخاف منه على بيضة الاسلام و يخشى بواره او يخاف على قوم منهم، وجب حينئذ ايضاً جهادهم ودفاعهم. [١]

لغت‌نويسان براى كلمه «دهم» به تناسب موارد كاربردش معانى متعددى نوشته‌اند از جمله معناى فرو رفتن، ناگهان رسيدن و. . . [٢]بنابراين معناى عبارت شيخ آن است كه: «مگر آن كه از ناحيه دشمن به مسلمانان هجوم ناگهانى شود به گونه‌اى كه موجب ترس از نابودى اصل جامعه اسلامى و يا گروهى از مسلمانان گردد. در اين صورت واجب است نبرد با آنان و دفاع در مقابل آنان. اين عبارت نشان مى‌دهد كه به عقيده شيخ بعد از وقوع حمله عنوان «دفاع» صادق است.

عدۀ زيادى از فقيهان بعد از شيخ عين عبارت شيخ را تكرار كرده‌اند مانند ابن براج، [٣]راوندى، [٤]ابن حمزه، [٥]ابن ادريس، [٦]شهيد ثانى [٧]و علامه حلى. [٨]سلّار در المراسم از واژه «غشى» كه به معناى فرو گرفتن است استفاده كرده است و اين واژه در معنا با واژۀ دهم خيلى نزديك است و نشان مى‌دهد كه سلار همانند شيخ و اتباعش وقوع تجاوز را ملاك تحقق دفاع مى‌داند. [٩]

محقق حلى نيز همين واژه «غشى» را به كار برده است. [١٠]

واژۀ ديگرى كه بعضى فقيهان از آن استفاده كرده‌اند واژه «وطئ» به معناى پايمال كردن و داخل شدن است. علامه حلّى در قواعد الاحكام از اين واژه استفاده كرده و نوشته است: