ترور و دفاع مشروع - برجی، یعقوبعلی - الصفحة ٢٠ - ١ فقه

طريق ادله تفصيلى به دست مى‌آيد» . [١]با قيد «فرعيه» اصول دين خارج مى‌گردد. چنانكه با قيد «ادله تفصيليه» آشنايى مقلد به احكام خارج مى‌شود و در نتيجه علم مقلد به فتاواى مرجع تقليدش فقه اصطلاحى به حساب نمى‌آيد و واژه «فقه» تنها شامل آگاهى‌هاى اجتهادى مى‌شود، چنانكه «فقيه» اصطلاحى نيز تنها بر مجتهد اطلاق مى‌گردد و شامل مقلد نمى‌شود. بنابر اين، فقه در اصطلاح فقيهان، مجموعه‌اى از قوانين، دستورها و امر و نهى‌هايى است كه فقيه، از منابع و ادله تفصيلى آن استنباط مى‌كند و تكليف عملى عبد را در برابر خالق كشف مى‌كند. امام خمينى (ره) به ابعاد اجتماعى فقه توجه ويژه‌اى مبذول داشته و در معرفى فقه فرموده‌اند:

فقه تئورى واقعى و كامل اداره انسان و اجتماع از گهواره تا گور است. هدف اساسى اين است كه ما چگونه مى‌خواهيم اصول محكم فقه را در عمل فرد و جامعه پياده كنيم و بتوانيم براى معضلات جواب داشته باشيم و همه ترس استكبار از همين مسأله است، كه فقه و اجتهاد جنبه عينى و عملى پيدا كند و قدرت برخورد در مسلمانان به وجود آورد. [٢]

مشهورترين دسته‌بندى كه از مباحث فقه در فقه اهل بيت انجام گرفته، دسته‌بندى محقق حلى در كتاب ارزشمند «شرايع الاسلام» است. وى با الهام از دسته‌بندى پيشينيان مسائل فقه را به چهار دسته تقسيم كرده:١. عبادات،٢. عقود،٣. ايقاعات،٤. احكام. [٣]

شمارى از فقيهان، پس از محقق به توجيه علمى اين دسته‌بندى پرداخته‌اند. شهيد اول مى‌نويسد: