ترور و دفاع مشروع
(١)
پيشگفتار
١١ ص
(٢)
مقدمه
١٣ ص
(٣)
١٧ ص
(٤)
١٩ ص
(٥)
1 فقه
١٩ ص
(٦)
2 حقوق بينالملل
٢١ ص
(٧)
1-2 منابع حقوق بينالملل
٢٣ ص
(٨)
2-2 معاهدات بينالمللى
٢٣ ص
(٩)
3 تعريف ترور
٢٤ ص
(١٠)
4 عناوين فقهى قابل انطباق بر ترور
٢٨ ص
(١١)
1-4 فتك
٢٨ ص
(١٢)
2-4 غيله
٢٩ ص
(١٣)
3-4 ارهاب
٢٩ ص
(١٤)
4-4 محاربه
٣٠ ص
(١٥)
5-4 افساد فى الارض
٣٥ ص
(١٦)
6-4 «طليع» و «ردء»
٣٦ ص
(١٧)
5 دفاع
٣٦ ص
(١٨)
1-5 تعريف اصطلاحى
٣٧ ص
(١٩)
6 تجاوز
٣٨ ص
(٢٠)
فصل دوم گونهشناسى ترور و دفاع
٣٩ ص
(٢١)
1 اقسام ترور
٣٩ ص
(٢٢)
1-1 تقسيم ترور بر مبناى انگيزهها و اهداف
٤٠ ص
(٢٣)
2-1 ترور بر مبناى عاملين
٤٠ ص
(٢٤)
2 انواع دفاع
٤١ ص
(٢٥)
فصل سوم سابقه ترور و تروريسم
٤٣ ص
(٢٦)
1 سابقه ترور در دوران جديد
٤٣ ص
(٢٧)
٤٥ ص
(٢٨)
فصل اول دفاع مشروع در فقه اهلبيت (ع)
٤٧ ص
(٢٩)
1 تاريخچه دفاع مشروع در فقه
٤٧ ص
(٣٠)
1-1 دفاع سازمان يافته (جهاد دفاعى)
٤٧ ص
(٣١)
2-1 دفاع از جان و ناموس و اموال
٥٠ ص
(٣٢)
2 دلايل دفاع مشروع سازمان يافته سرزمينى در فقه شيعه
٥١ ص
(٣٣)
1-2 قرآن
٥٢ ص
(٣٤)
2-2 سنّت (روايات)
٥٧ ص
(٣٥)
3-2 عقل و فطرت
٥٨ ص
(٣٦)
3 گستره دفاع مشروع
٦٠ ص
(٣٧)
1-3 دفاع سازمانيافته از دولت و سرزمين اسلامى
٦١ ص
(٣٨)
2-3 دفاع از دولت اسلامى ديگر در برابر تهاجم دولت غير اسلامى
٦٢ ص
(٣٩)
3-3 دفاع از دولت اسلامى ديگر در برابر تهاجم نظامى دولت مسلمان (ثالث)
٦٢ ص
(٤٠)
4-3 دفاع از دولت كفر در برابر تهاجم كفار
٦٣ ص
(٤١)
5-3 دفاع از نفس، عِرض و مال
٦٣ ص
(٤٢)
4 شرايط دفاع مشروع
٦٤ ص
(٤٣)
1-4 تجاوز
٦٤ ص
(٤٤)
2-4 شرايط ديگر دفاع مشروع
٧٢ ص
(٤٥)
5 كشتن غافلگيرانه در دفاع مشروع
٧٤ ص
(٤٦)
دستور به كشتن مخفيانه و غافلگيرانه كعب بن اشرف
٧٥ ص
(٤٧)
دستور به كشتن غافلگيرانه سفيان بن خالد
٧٥ ص
(٤٨)
كشتن غافلگيرانه ابوعفك و عصمأ
٧٦ ص
(٤٩)
كشتن غافلگيرانه ابورافع سلّام بن ابى حقيق
٧٧ ص
(٥٠)
جمعبندى
٧٨ ص
(٥١)
6 ضربه زدن به منافع اشغالگران در دفاع مشروع
٧٩ ص
(٥٢)
7 عمليات استشهادى در دفاع مشروع
٨١ ص
(٥٣)
1-7 دلايل مشروعيت عمليات استشهادى
٨٢ ص
(٥٤)
فصل دوم دفاع مشروع در حقوق بينالملل
٨٧ ص
(٥٥)
1 مبناى مشروع بودن دفاع
٨٧ ص
(٥٦)
2 تاريخچه دفاع مشروع در حقوق بينالملل
٨٨ ص
(٥٧)
1-2 دوره باستان
٨٨ ص
(٥٨)
2-2 دفاع مشروع و ميثاق جامعه ملل و پيمان بريان-كلوگ
٩٠ ص
(٥٩)
3-2 دفاع مشروع در منشور ملل متحد
٩١ ص
(٦٠)
منشور ملل متحد و دفاع مشروع
٩١ ص
(٦١)
3 شرايط دفاع مشروع
٩٣ ص
(٦٢)
1-3 دفع تجاوز
٩٤ ص
(٦٣)
2-3 تناسب عمل دفاعى با تجاوز
٩٩ ص
(٦٤)
بخش سوم ترور از ديدگاه حقوق بينالملل
١٠١ ص
(٦٥)
فصل اول گزارش از اسناد حقوقى منطقهاى و بينالمللى مقابله با تروريسم
١٠٣ ص
(٦٦)
1 اسناد حقوقى منطقهاى مقابله با تروريسم
١٠٣ ص
(٦٧)
1-1 محتواى معاهدات منطقهاى
١٠٤ ص
(٦٨)
2 معاهدات بينالمللى مقابله با تروريسم
١٠٨ ص
(٦٩)
1-2 اسناد حقوقى بينالمللى
١٠٩ ص
(٧٠)
2-2 نگاهى به قطعنامه شماره 1373
١١٥ ص
(٧١)
فصل دوم رژيم حقوقى بينالمللى مقابله با تروريسم
١١٧ ص
(٧٢)
1 تبيين ماهيت ترور و ارائه تعريف از آن
١١٧ ص
(٧٣)
2 مصاديق ترور
١١٧ ص
(٧٤)
3 راههاى مبارزه با تروريسم
١١٨ ص
(٧٥)
1-3 جرمانگارى مصاديق تروريسم بينالمللى
١١٨ ص
(٧٦)
2-3 اصل استرداد يا محاكمه
١١٨ ص
(٧٧)
3-3 اعطاى صلاحيتهاى كيفرى گسترده به دولتهاى عضو
١١٩ ص
(٧٨)
4-3 معاونت در جرم تروريستى
١١٩ ص
(٧٩)
5-3 پايبندى بر عهدنامههاى مقابله با تروريسم
١١٩ ص
(٨٠)
بخش چهارم ترور از ديدگاه فقه
١٢١ ص
(٨١)
فصل اول فقه و عناصر تشكيل دهندۀ ماهيت ترور
١٢٣ ص
(٨٢)
مقدمه
١٢٣ ص
(٨٣)
1 خشونت از ديدگاه فقه
١٢٤ ص
(٨٤)
2 جايگاه خشونت و مدارا در فقه
١٢٥ ص
(٨٥)
1-2 رفتارهاى فردى و اجتماعى
١٢٥ ص
(٨٦)
2-2 قوانين اسلام و خشونت
١٢٦ ص
(٨٧)
فصل دوم فقه و مصاديق ترور
١٣١ ص
(٨٨)
1 نا امن كردن راهها و اقدام بر ضد وسائل حمل و نقل
١٣١ ص
(٨٩)
2 سلب آسايش اجتماعى و به خطر انداختن جان و مال و ناموس مردم
١٣٢ ص
(٩٠)
3 تخريب اماكن عمومى و آلوده كردن آبها
١٣٣ ص
(٩١)
فصل سوم فقه و راههاى مبارزه با تروريسم
١٣٧ ص
(٩٢)
1 فقه و جرمانگارى مصاديق تروريسم
١٣٧ ص
(٩٣)
2 همكارىهاى قضايى در راه مبارزه با تروريسم
١٣٩ ص
(٩٤)
1-2 صلاحيت جهانى براى محاكمه تروريستها
١٣٩ ص
(٩٥)
2-2 استرداد مجرمين تروريستى
١٤٠ ص
(٩٦)
3 معاونت در جرم تروريستى
١٤٢ ص
(٩٧)
1-3 مشاركت در جرم تروريستى از ديدگاه فقه
١٤٢ ص
(٩٨)
2-3 معاونت در جرم تروريستى
١٤٢ ص
(٩٩)
4 پايبندى به عهدنامههاى مقابله با تروريسم
١٤٣ ص
(١٠٠)
1-4 قراردادهاى بينالمللى معيّن
١٤٤ ص
(١٠١)
2-4 قراردادهاى بينالمللى نامعيّن
١٤٤ ص
(١٠٢)
5 شرايط معاهدات
١٥٠ ص
(١٠٣)
شروط شكلى
١٥٠ ص
(١٠٤)
شروط ماهوى
١٥١ ص
(١٠٥)
بخش پنجم مقايسه ميان فقه و حقوق بينالملل درباره ترور و دفاع مشروع
١٥٣ ص
(١٠٦)
1 دفاع مشروع
١٥٥ ص
(١٠٧)
1-1 اصل مشروعيّت دفاع
١٥٥ ص
(١٠٨)
2-1 فلسفه و مبانى دفاع مشروع در فقه و حقوق بينالملل
١٥٦ ص
(١٠٩)
3-1 گستره دفاع مشروع (در فقه و حقوق)
١٥٧ ص
(١١٠)
4-1 شرايط دفاع مشروع
١٥٧ ص
(١١١)
5-1 نتايج مبحث دفاع مشروع
١٥٩ ص
(١١٢)
2 مقايسه ديدگاه فقه و حقوق بينالملل در مورد ترور
١٥٩ ص
(١١٣)
1-2 تعريف ترور
١٦٠ ص
(١١٤)
2-2 مصاديق ترور
١٦٢ ص
(١١٥)
3 راههاى مبارزه با تروريسم
١٦٦ ص
(١١٦)
1-3 جرمانگارى مصاديق تروريسم «از ديدگاه حقوق بينالملل و فقه»
١٦٦ ص
(١١٧)
2-3 اعطاى صلاحيت كيفرى به ديگر دولتها
١٦٦ ص
(١١٨)
3-3 استرداد مجرمين تروريستى
١٦٦ ص
(١١٩)
4-3 مشاركت و معاونت در جرم تروريستى
١٦٧ ص
(١٢٠)
5-3 پايبندى به عهدنامههاى مقابله با تروريسم
١٦٧ ص
(١٢١)
4 پيشنهادها
١٦٨ ص
(١٢٢)
1-4 ريشهيابى عوامل تروريسم
١٦٨ ص
(١٢٣)
2-4 توسعه همكارى بينالمللى با محوريت سازمان ملل
١٦٩ ص
(١٢٤)
3-4 رفع موانع و مشكلات در راه همكارى بين المللى
١٦٩ ص
(١٢٥)
4-4 اجراى مؤثر اسناد حقوقى موجود
١٦٩ ص
(١٢٦)
فهرست منابع
١٧١ ص

ترور و دفاع مشروع - برجی، یعقوبعلی - الصفحة ٧٩ - ٦ ضربه زدن به منافع اشغالگران در دفاع مشروع

به دست آورد؛ و آن نتيجه مهم آن است كه حتى در دفاع مشروع هيچ كس حق ندارد با تشخيص خودش به كشتن غافلگيرانه دشمن اقدام نمايد.

اين قبيل عمليات بايد با اذن حاكم شرع و در چارچوب مصالح مسلمانان انجام گيرد. بويژه كه اين قبيل عمليات از مصاديق اهم و مهم محسوب مى‌شوند و در صورتى مجاز خواهند بود كه مصلحت مهم‌ترى آن را ايجاب كند و تشخيص مصالح مسلمانان به عهده حاكم شرع گذاشته شده است. بنابراين نه تنها ميان قول و فعل پيامبر اعظم (ص) تعارضى نيست بلكه درس بسيار آموزنده براى مسلمانان در همه تاريخ است.

٦. ضربه زدن به منافع اشغالگران در دفاع مشروع

آيا ضربه زدن به منافع اشغالگران (منفجر كردن اماكن و تأسيسات و بمب گذارى در آنها) از مصاديق ترور است؟

چنانكه گذشت، دفاع امرى عقلانى است و از نظر عقلا روش خاصى در دفاع شرط نشده است و از ديدگاه فقه و حقوق بين‌الملل نيز جز شرط دفع تجاوز، شرط ديگرى در دفاع مشروع قيد نشده است. بنابراين تا زمانى كه نهى خاصى از اقدام خاصى در دفاع مشروع وارد نشده باشد، استفاده از هر اقدام مناسب كه باعث دفع تجاوز شود مجاز خواهد بود.

با توجه به اين مطلب اساسى، در پاسخ به پرسش فوق بايد جوانب مسأله را سنجيد. در صورتى كه ضربه زدن به منافع اشغالگران باعث كشته شدن افراد غير نظامى، زنان، كودكان، سالخوردگان نشود و يكى از روش‌هاى مؤثر در دفع تجاوز به شمار آيد، اين گونه اقدامات از نگاه فقه منعى نخواهد داشت. امام خمينى قدس سره نوشته است:

در دفاع از بلاد مسلمين، حضور امام و اجازه نايب خاص و عام او لازم نيست و بر هر مكلفى واجب است كه با هر وسيله‌اى بدون قيد و شرط دفاع كند. [١]

تعبير «با هر وسيله‌اى بدون قيد و شرط» نشان مى‌دهد طبق اين فتوا، در صورتى كه ضربه زدن به منافع اشغالگران وسيله‌اى براى دفع تجاوز باشد نه تنها جايز بلكه واجب است.


[١] . تحريرالوسيله، ج ١، ص ٤٨٥، م ٢.