ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٢٧ - ١ ترجمه و پخش انجيل

تبشيرى‌ها در عصر قاجار

عملكرد مبلغان مسيحى در ايران در دوره قاجار

احمد رهدار

اشاره:

چرا استعمار و مسيحيت دست در دست يكديگر به سياحت و نفوذ در شرق مى پرداختند و چه رابطه تنگاتنگى ميان آنها وجود داشته است؟ تفصيل جالبى پيرامون اين موضوع در مقاله زير فراهم گرديده است كه تقديم شما مى گردد.

سرزمين ايران از ديرباز شاهد حضور مسيحيان (به ويژه نسطوريان) بوده است. تا پيش از پنج سده قبل، تعامل ايرانيان با مسيحيان- كه بسيارى از آنان خودشان ايرانى بودند- بيشتر اقتصادى و معيشتى و كمتر سياسى- دينى بود. اما از آن پس، به ويژه به تبع شكل‌گيرى عملى استعمارگرى، كه ارتباط بيشتر ملل و نحل ضرورت يافت، مذهب و عقايد دينى در اين ارتباط از جايگاه ويژه‌اى برخوردار شده اند تاجايى كه در قرون اخير، استعمار تلاش كرده است از همين محمل، براى پيشبرد اهداف استعمارى خود بهره ببرد. به همين دليل، نهادهايى كه مذهب و عقايد را نمايندگى مى كردند- از جمله دستگاه كليسا- بيش از پيش رنگ سياسى به خود گرفت و به موازات توسعه و گسترش استعمارگرى، فعاليت آنها نيز پيچيده‌تر شد. اين نوشتار در صدد است پس از بررسى كلى ماهيت، شيوه و گستره فعاليت مبلغان مذهبى- سياسى از سه قرن پيش تاكنون، به معرفى سه تن از موثرترين اين مبلغان: هنرى مارتين، ژوزف ولف و رابرت بروس بپردازد.

نگاهى كلى به فعاليت‌هاى مبلغان مسيحى در ايران‌

١. ترجمه و پخش انجيل‌

مقارن سال‌هاى پايانى قرن ١٨. م (١٣. ق) و با تأسيس و سازمان يافتن انجمن‌هاى تبليغى در اروپا، به ويژه در انگلستان، و به دنبال گسترش اهداف توسعه طلبانه و استعمارى اين دوران در مشرق زمين، سيل مبلغان پروتستان به سراسر جهان و به ويژه به سرزمين‌هاى شرق، سرازير شد. در اين بين، به سبب سيادت سياسى انگلستان در هندوستان، اين سرزمين به عنوان يكى از مهم‌ترين مراكز فعاليت مبلغان مذهبى انگلستان‌