خود- را نشناخته و او را سرپرست خويش قرار نداده و همه كردارش را با اذن او انجام نداده باشد، وى هيچ حقى بر خدا در ثواب اعمالش ندارد و از اهل ايمان نيست.[١]

امام خمينى (ره) نيز در اين باره مى‌فرمايند:

ولايت اهل بيت (ع) و شناخت ايمان، شرط پذيرش اعمال و از امور مسلم و غير قابل ترديد، بلكه از ضروريات مذهب مقدس تشيع است.[٢]

سرّ پذيرفته نشدن اعمال، بدون شناخت (امام) آن است كه عباداتى كه انسان بدون شناخت امام انجام مى‌دهد، صرفا به «صورت» عبادت است، نه حقيقت آن. زيرا «حقيقت» عبادت، عبارت از؛ تسليم كامل، انقياد و اطاعت مطلق است. ما اين مطلب را در ماجراى ابليس مى‌بينيم، كه خداوند متعال همه اعمال او را به سبب آنكه داراى حقيقت شناخت و اطاعت نسبت به حضرت آدم (ع) نبود، حبط و باطل ساخت.

٣. بالا رفتن مرتبه‌

از معصومين (ع) روايت شده كه فرمودند:

بعضى از شما نمازشان از بعضى ديگر بيشتر، بعضى حجشان بيشتر، بعضى صدقاتشان بيشتر است، اما برترين شما كسى است كه شناخت و معرفتش بيشتر باشد.[٣]

امام صادق (ع) به نقل از پدر گراميشان حضرت باقر (ع) فرمودند:

اى فرزندم، مراتب شيعيان را بر حسب ميزان روايت و معرفتشان بسنج. همانا معرفت، همان درايت روايات است و به سبب آن، انسان مؤمن به بالاترين مراتب ايمان راه مى‌يابد. من در كتاب على (ع) نگريستم و در آن چنين يافتم، كه ارزش و منزلت هر فردى، [به قدر] معرفت اوست.[٤]

تفاوت ثواب و اجر دعاكننده، زائر و عابد به تفاوت معرفت آنان باز مى‌گردد. به همين سبب در بعضى از روايات، معرفت شرط وصول به آثار و نتايج زيارت دانسته شده است، مانند اين روايات: «هر كس امامان (ع) را با معرفت به حقّشان زيارت كند، برايش كذا و كذا ... خواهد بود.»[٥]

٤. وصول به مرتبه شهدا و اوليا

امام على (ع) فرمودند:

هر كس از شما در رختخوابش از دنيا برود، در حالى كه نسبت به حق پروردگارش، حق رسول خدا و اهل بيتش معرفت داشته باشد، شهيد از دنيا رفته و پاداش او بر عهده خداست.[٦]

از رسول خدا نيز روايت شده كه فرمودند:

هر كس كه خداوند به واسطه شناخت اهل‌بيتم و ولايتشان، بر او منت نهاده باشد، به تحقيق جمله خيرات را برايش گرد آورده است.[٧]

و آن حضرت (ص) در جايى ديگر مى‌فرمايند:

معرفت يافتن نسبت به آل محمد (ص)، برائت از آتش، محبت آل محمد (ص) [عبور از] صراط،

و پذيرش ولايت آل محمد (ص) امان از عذاب است.[٨]

سلمان فارسى مى‌گويد: روزى بر رسول خدا (ص) وارد شدم، همين كه نگاه آن حضرت به من افتاد، فرمودند:» اى سلمان، همانا خداوند عزوجل هيچ پيامبر و رسولى را مبعوث نكرد، مگر آن كه براى او دوازده نقيب قرار داد ...» عرض كردم: اى رسول خدا، پدر و مادرم به فدايتان، پاداش كسى كه ايشان را بشناسد، چيست؟ آن حضرت (ص) فرمودند:

اى سلمان، كسى كه ايشان را مطابق حق معرفتشان شناخته، به ايشان اقتدا كرده، نسبت به دوستان ايشان، دوستى ورزيده و نسبت به دشمنشانشان، بيزارى جويد، او به خدا از ماست. هر كجا وارد شويم، و در هر كجا سكنى گزينيم، ساكن خواهد شد.[٩]

٥. بنيان نظام اجتماع‌

معرفت پيدا كردن نسبت به امام زمان و موالات و اطاعت از او كه بيان ديگرى از التزام سياسى نسبت به حكومت مشروع اسلامى است، از جمله امورى است كه در صحت و دوام كليت التزام [به دين‌] دخيل است.

مسئله حكومت، در تركيب شريعت اسلامى به طور كامل تأثيرگذار است. در صورت نبود دين التزام، خلل بزرگى- نه تنها در امر حكومت- بلكه در همه وجوه حيات مسلمانان ايجاد مى‌شود.

اگر چنين نيست، پس چرا اگر شخصى بدون شناخت امام زمانش بميرد، به مرگ جاهليت از دنيا رفته باشد؟ و هيچ عملى از او پذيرفته نشود؟ اگر مسئله حكومت، تنها جزئى در