بخشى از آن پيام آمده است: «شما پيروانم را دعوت ميكنم به پرهيزگارى در دين، كوشش در راه خدا، راستگويى، اداى امانت به آن كه چيزى به شما سپرده است؛ چه نيكوكار باشد چه گناهكار، سجده هاى طولانى و رفتار خوب با همسايگان كه پيامبر بدان مبعوث شده است. از خدا بترسيد و زينت ما باشيد، نه خار چشم ما. هر نيكى را به سمت ما آوريد و هر زشتى را از ما دور كنيد»[١]

بر بال انديشه‌

در هميشه روزگار، انسان‌هايى هستند كه عبادت را فقط به نماز و روزه بسيار مى‌دانند. در حالى كه از تفكر و انديشيدن در آيات پروردگار غافل‌اند و فاقد روحيه تعبّد و اطاعت‌گرى محض از خداى متعال هستند. امام عسكرى (ع) براى روشنگرى اين افراد فرموده‌اند: «عبادت، به نماز و روزه بسيار نيست؛ بلكه عبادت به تعبّد بسيار و انديشيدن در كار خدا و تفكر در امر پروردگار است».[٢]

پندى ارزشمند

امام عسكرى (ع) همواره با رهنمودهاى كارگشا و حكمت استوارشان، مى‌كوشيدند تا پناه ياران و پيروان خويش در رويارويى با مشكلات و سختى‌ها باشند. از جمله آنها، بخشى از پند و اندرزهاى ارزشمند آن حضرت به يكى از اصحاب خويش است كه مى‌فرمايند: «تا آن جا كه مى‌توانى و تحمل دارى، از كسى خواهشى نداشته باش؛ زيرا در هر روز، روزى و خيرى تازه است و بدان كه اصرار در خواهش ها، وقار و ارزش آدمى را از بين مى‌برد. پس شكيب‌ورز، تا خداى درى به روى تو گشايد كه شايسته ورود باشد. چه بسار فراز و نشيب روزگار گونه‌اى از تأديبات الهى باشد كه خدا مى‌خواهد بدان‌ها بنده را ادب كند. بهره ها و نعمت‌ها، اوقاتى دارند؛ پس در ميوه‌اى كه هنوز نرسيده، شتاب مكن كه به وقت خود از آن بهره خواهى برد».[٣]

اعتدال و ميانه روى‌

افراط و تفريط، از مهم‌ترين مسائلى است كه مردم هر زمان با آن رو به رو هستند و از آن رنج مى‌برند. امام عسكرى (ع) در گوشه‌اى از فرمايش‌هاى خود، ضمن توصيه به اعتدال و ميانه روى مى فرمايند: «بخشش را حدى است، اگر از آن حد گذشت، اسراف است. دورانديشى را مرزى است، اگر از آن مرز گذشت، ترس است. اقتصاد و ميانه‌روى را ميزانى است كه اگر از آن بگذرد، بخل است. شجاعت را اندازه‌اى است كه اگر از آن گذشته شود، نابودى است. شرم و حيا را حدى است كه اگر رعايت نشود، ضعف وناتوانى خواهد بود».[٤]

نكوهش منافق‌

امام عسكرى (ع) در نكوهش منافقان مى‌فرمايد: «بدترين بندگان، آدم دورو و دو زبان است؛ در حضور برادرش او را مى‌ستايد و چاپلوسى مى‌كند و در پس او، به غيبت مى‌نشيند و گوشت تن او را مى‌خورد؛ اگر به برادر مؤمنش خيرى برسد، بر او حسد مى‌برد و اگر گرفتار شود، به او خيانت مى‌كند».[٥] نفاق، آدمى را دروغگو، خيانتكار، پيمان‌شكن و فريبكار، بار مى‌آورد و او را از شاه‌راه حقيقت دور مى‌كند. شخصيت منافق، مظهر هر گونه بدى است؛ زيرا براى رسيدن به مقاصد پليد و نامشروع خويش، از هيچ كار بدى دريغ نمى‌كند و به هر پليدى تن مى‌دهد. فرد منافق، شايسته هيچ گونه اعتمادى نيست؛ زيرا منتظر فرصتى است كه پنهانى ضربه خود را وارد نمايد. شناخت نفاق، مرهون تيزبينى و آگاهى بسيارى است و در راه اين شناخت، هيچ غفلتى شايسته نيست.

پى‌نوشت‌ها:

[١]. عقيقى بخشايشى، ١٤ نور پاك، ج ٢، ص ١٦٩٦، بنابر اتفاق قول اغلب سيره‌نويسان اسلامى درباره تاريخ تولد امام عسكرى (ع).

[٢]. شريف قرشى، باقر، زندگانى امام عسكرى (ع)، ص ١٥.

[٣]. پيشوايى، مهدى، سيره پيشوايان، ص ٦١٦.

[٤]. زندگانى امام عسكرى (ع)، ص ١٧.

[٥]. زندگانى امام عسكرى (ع)، ص ١٦، اگر در جايى لقب عسكرى به تنهايى به كار رود، مراد امام حسن عسكرى است، نه پدرشان.

[٦]. سيره پيشوايان، ص ٦١٦، ١٤ نور پاك، ص ١٦٩٥؛ محمدى اشتهاردى، سيره چهارده معصوم، ص ٨٩٦.

[٧]. سيره چهارده معصوم، صص ٨٩٩- ٩٠٠.

[٨]. زندگانى امام حسن عسكرى (ع)، ص ٥٠.

[٩]. همان، ص ٥٢.

[١٠]. سيره چهارده معصوم، ص ٩٣٧.

[١١]. سيره پيشوايان، ص ٦١٦.

[١٢]. همان، ص ٦٣٥.

[١٣]. همان، ص ٦٣٧.

[١٤]. سيره چهارده معصوم، ص ٩٤٣.

[١٥]. ١٤. نور پاك، ج ٢، ص ١٧٧١.

[١٦]. زندگانى امام حسن عسكرى (ع)، ص ١٠١، مجلسى، بحاراالنوار، ج ٧٨، ص ٣٧٣.

[١٧]. زندگانى امام عسكرى (ع)، ص ٩٩.

[١٨]. همان.

[١٩]. همان، ص ١٠٣.