دريغ نمى كنند. اساساً اين بزرگواران همگى خاندان و خانواده كرم و احسان هستند[١] و لذا علت اينكه چرا حضرت غايب شده‌اند و بسيارى را از نعمت وجود خويش بى‌نصيب كرده‌اند بايد در خودمان جستجو كنيم.

غيبت حضرت مهدى (ع) تا وقتى كه زمان قدرشناسى مردم فرا برسد ادامه پيدا خواهد كرد. ايشان بقيةالله و يادگار خداوند هستند و طبيعى است كه بايد براى آن مأموريتى كه انتخاب شدهاند حفظ شوند. در اين شرايط اگر عده‌اى قدرناشناسى خود را به قدرشناسى مبدل كردند و ظهور منجى را از خداوند طلب كردند و به نداى فطرت خويش پاسخ دادند[٢] غيبت كوتاه مى‌شود.

پس مردم هم در حدوث غيبت نقش دارند و هم در استمرار آن. از اين رو هم بايد خودسازى و كسب معرفت كنيم و هم تبليغ و جهت‌دهى صحيح به احساسات مهدوى خود و ديگران داشته باشيم و همه با هم دست به دعا برداريم كه: اللهم عجل لوليك الفرج. انشاءالله‌

حجت‌الاسلام رهبر عطش توده‌ها و پيراستگى و آمادگى اخلاقى و اعتقادى را سوق دهنده جريان هستى به سمت ظهور و رفع غيبت دانست و به طور ضمنى نبود آنها را زمينه حدوث و استمرار غيبت برشمرد.

حجت‌الاسلام و المسلمين على رهبر: تعبير تكان‌دهنده‌اى از امام موسى‌بن جعفر (ع) نقل شده كه فرمودند: اگر به تعداد اهل بدر (٣١٣ نفر ياران با همان ويژگى‌ها) در اطراف حضرت وجود داشتند حتماً ايشان قيام مى‌كردند.[٣]

مى‌توان گفت عطش توده‌ها به علاوه آمادگى‌هاى اخلاقى و اعتقادى و پيراسته شدن از همه چيزهايى كه انسان را از سنخيت داشتن با حضرت جدا مى‌كند، موجب خواهد شد كه ظهور زودتر واقع بشود. دعاهاى مردم و آمادگى‌هاى عملى و جمع شدن سيصد و سيزده نفر همانند و داراى روحيات اهل بدر و شايد هم بالاتر از آنان كه بنابر روايات همگى افرادى استثنايى هستند اسباب و عوامل ظهور به شمار مى‌آيند.

ما قطعاً در كم كردن طول غيبت مؤثر هستيم. راجع به حضرت موسى در جايى ديدم كه ايشان هم قرار نبود پس از مدتى برگردند ولى تضرع و پافشارى و اصرار عده‌اى ازمردم در كنار خواص باعث شد بخش عمده‌اى از مدت غيبت حضرت موسى بخشيده شود و ايشان به ميان قوم خود بازگردند.

ان‌شاءالله خداوند به همه ما توفيق بدهد از منتظران راستين ظهور حضرتش باشيم.

حجت‌الاسلام طائب در ادامه بحث، كسب معرفت نسبت به شخصيت امام (ع) را عامل رفع غيبت حضرت مهدى (ع) دانست و فقدان آن را عامل بى‌پناه و بى‌دفاع ماندن ايشان.