موضوع غيبت امام مهدى (ع) از ديرباز محل بحث و گفت‌وگوى فقها، متكلمان، محدثان و مورخان مسلمان بوده و هر يك از آنها با توجه به حوزه پژوهشى و مطالعاتى خاص خود، وجهى از وجوه مختلف موضوع يادشده را مورد بررسى قرار داده‌اند، اما بايد اذعان داشت كه هنوز همه ابعاد اين موضوع بر ما روشن نشده و بسيارى از پرسشهاى مطرح در اين زمينه پاسخهاى درخورى نيافته‌اند. از اين رو مى‌توان گفت كه بحث از غيبت هم چنان نياز روز جامعه ماست و با پرداختن مناسب به اين بحث مى‌توان به راه‌كارهايى براى چگونگى سامان دادن زندگى فردى و اجتماعى در دوران غيبت و چگونگى پايان دادن به اين دوران دست يافت.

با توجه به اين ضرورت‌ها بوده است كه با طرح پرسشهايى در اين زمينه به سراغ تعدادى از دانشوران حوزه رفتيم و از آنها خواستيم كه به اين پرسشها پاسخ دهند. حاصل اين پرسش و پاسخ اقتراحى شد كه اكنون خدمت شما عرضه شده است.

عزيزانى كه در اين اقتراح شركت كرده‌اند عبارتند از: حجج‌الاسلام و المسلمين آقايان سيد محمود بحرالعلوم ميردامادى، على رهبر، مهدى طائب، على‌اكبر مهدى‌پور و جعفر ناصرى.

در بخش اول اين اقتراح معناى غيبت و راز و فلسلفه آن را جويا شديم كه هر يك از حاضران با استناد به آيات قرآن، روايات و قواعد و اصول عقلى با رويكرد خاص خود به جنبه‌اى از موضوع اشاره داشتند.

\* پايان‌بخش سؤالات كه به نحوى جمع‌بندى و نتيجه‌گيرى بحث نيز به شمار مى‌آيد اين پرسش است كه نقش و تأثير مردم در حدوث غيبت چقدر بوده و در استمرار آن چقدر است؟ به بيان ديگر آيا مردم مى‌توانند در رفع غيبت امام زمان (ع) نقشى داشته باشند؟

حجت‌الاسلام ميردامادى حدوث و استمرار غيبت را ناشى از قدرناشناسى مردم دانسته و پايان دوران غيبت را زمانى معرفى كرد كه مردم دست از اين رويه برداشته و با خودسازى، كسب معرفت و تبليغ و ترويج نام و ياد حضرت ثابت كنند كه نيازمند، مشتاق و محتاج ديدارند.

\* حجت‌الاسلام ميردامادى: مردم هم قدر نعمت اسلام و مبانى آن را ندانستند و هم قدر نعمت حضور امام را در ميان خود و غيبت به واسطه اين دو قدرناشناسى رخ داد و خداوند آنها را از اين نعمت دور كرد. از همين رو تا هر زمان اين قدرناشناسى وجود داشته باشد غيبت هم ادامه پيدا مى‌كند.

بايد توجه داشته باشيم در وجود خداوند متعال بخل وجود ندارد؛ حضرت مهدى (ع) هم مظهر جود و كرم خداوند هستند و از اينكه مردم از وجودشان فيض ببرند هيچ‌