ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٤٩ - ٢ آثار تحقق حيات طيبه
روايات، امامان معصوم: به آب تشبيه شده اند، از جمله در رواياتى كه در تأويل اين آيه شريفه:
«قُلْأَ رَأَيْتُمْ إِنْ أَصْبَحَ ماؤُكُمْ غَوْراً فَمَنْ يَأْتِيكُمْ بِماءٍ مَعِينٍ.[١]
بگو: به من خبر دهيد، اگر آب [آشاميدنى] شما [به زمين] فرو رود، چه كسى آب روان برايتان خواهد آورد؟
از امام موسى بن جعفر (عليه السلام) نقل شده است، مى خوانيم:
«اذا فقدتم امامكم فلم تروه فماذا تصنعون؛[٢]
هرگاه امامتان را نيابيد و او را نبينيد چه كار خواهيد كرد؟
«اذا غاب عنكم امامكم فمن ياتيكم بإمام جديد؛[٣]
هرگاه امامتان از نظرتان غايب شود، چه كسى امام جديدى برايتان خواهد آورد؟
همچنين در روايت ديگرى كه از امام على بن موسى الرضا (عليه السلام) در ذيل همين آيه شريفه وارد شده، آمده است:
«ماؤكم ابوابكم أى الائمة و الائمة ابواب الله بينه و بين خلقه؛[٤]
«آب شما» ابواب شما، يعنى امامان هستند، امامان ابواب الهى بين او و بين آفريدگان اويند.»
با توجه به روايات ياد شده مى توان گفت:
همچنان كه خداوند، آب را مايه حيات مادى انسان ها قرار داده و تنها به وسيله نزول باران رحمت الهى است كه زمين مرده و گياهان خشكيده روح و حيات تازه اى مى يابند، امامان معصوم: را نيز مايه حيات معنوى آنها قرار داده و تنها به بركت وجود آنهاست كه آدميان مى توانند از زندگى پاكيزه معنوى بهره مند شوند.
به بيان ديگر همچنان كه آغاز و استمرار حيات مادى انسانها تنها به مدد وجود آب امكانپذير شده است، حيات معنوى يا حيات طيبه آنها نيز تنها به يمن بهره مندى از چشمه سار زلال ولايت امامان معصوم (ع) محقق مىشود و انسانها هرچه بيشتر خود را در معرض اين چشمه ساز قرار دهند از شور و نشاط و سرزندگى معنوى بيشترى نيز بهرهمند مىشوند.
با مشخص شدن نقش امامان معصوم (ع) در تحقق حيات معنوى انسانها مىتوان به تصورى روشن از چگونگى تحقق حيات طيبه در عصر ظهور رسيد. توضيح آنكه در اين عصر كه عصر تجلى كامل ولايت الهى است، خداوند متعال به بركت وجود ولى الله الاعظم، ارواحنا له الفداء، همه حجابها و موانعى را كه پيش روى انسانها وجود دارد، برمىدارد و آنها را به مراتب بالاى ادراك، آگاهى و ايمان نائل مىسازد تا جايى كه همه مظاهر شرك، كفر، گناه، ظلم، بىعدالتى از زمين رخت برمىبندد و انسانها مستغرق در ياد و نام خداوند مىشوند. اينجاست كه آن حيات پاكيزه كه انسانها قرنها به دنبالش بودند، محقق شده و آدمى امكان نيل به مراتب عالى كمال را پيدا مىكند.
برخى از رواياتى كه در آنها به نقش محورى ولى خدا در تحولات عصر ظهور اشاره شده به شرح زير است:
١. در نخستين روايت، امام باقر (عليه السلام) به نقش حضرت مهدى (عليه السلام) در رشد عقلانى و ارتقاى درك انسان ها اشاره كرده، مى فرمايند:
«اذا قام قائمنا وضع الله يده على رؤوس العباد فجمع بها عقولهم و كملت به احلامم [اخلاقهم].[٥]
هنگامى كه قائم ما به پا خيزد خداوند دستش را بر سر بندگان مى گذارد و بدين وسيله عقل هاى آنها افزايش يافته و خردهاى (خلق هاى) آنها به كمال مى رسد.
٢. در روايت بعدى كه از رسول گرامى اسلام (صلى الله عليه و آله) نقل شده است، محوريت عبوديت خداوند در عصر ظهور و برطرف شدن همه خوى و خصلت هاى حيوانى مورد توجه قرار گرفته و تأكيد شده كه همه اين آثار به بركت وجود حجت خدا، حضرت مهدى (عليه السلام) است:
«يفرج الله بالمهدى عن الامة. يملاء قلوب العباد عبادة يسعهم عدله به يمحق الله الكذب و يذهب الزمان الكلب و به يخرج ذلّ الرّق من اعناقكم.[٦]
خداوند به وسيله مهدى براى امت گشايش حاصل مى كند. او دل هاى بندگان را با عبادت پر مى كند و عدالتش را بر آنها دامن گستر مى سازد. خداوند به وسيله او دروغ و دروغگويى را ريشه كن مى كند و روزگار سخت و دشوار را از بين مى برد و طوق ذلت و بردگى را از گردن شما بر مى دارد.»
٣. و سرانجام در آخرين روايت، امام رضا (عليه السلام) به اين مطلب كه خداوند در عصر ظهور به وسيله امام مهدى (عليه السلام) زمين را از همه مظاهر ظلم و جور پيراسته مى سازد، اشاره كرده، مى فرمايد:
«يطّهّر الله به الارض من كل جور و يقدسها من كل ظلم ... فإذا خرج اشرقت الارض بنور ربّها و وضع ميزان العدل بين الناس فلا يظلم احد احداً؛[٧]
خداوند به وسيله قائم، جهان را از هرگونه ناروايى پاكيزه و از هرگونه ستم پيراسته مى سازد ... آنگاه كه او قيام كند، زمين به نور پروردگارش روشن مى شود، ميزان عدل را در ميان مردم برپا مى سازد و هيچكس به ديگرى ستم روا نخواهد داشت.»
بر اين اساس مى توان گفت كه تحقق حيات پاكيزه و معنوى در عصر ظهور چيزى جز اثر تجلى ولايت ولى اللَّه بر زمين نيست و همه آنچه در اين عصر محقق مى شود تنها از بركت وجود ايشان است، كه چون آبى زلال سرزمين هاى تفتيده جان آدميان را روح و حيات تازه اى مى بخشد.
٢. آثار تحقق حيات طيبه
تاكنون روشن شد كه با ظهور امام مهدى (ع)، زندگى