ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٢٧ - شواليه هاى معصوم
كه در فيلمهاى خود سياهپوستان را هر چه بيشتر نمايش دهند، آنان را آراسته و خوش لباس به تصوير كشند و از اين طريق ايالات متحده را جامعهاى آزاد و دمكرات بنمايانند. فيلم «مزرعه حيوانات» جرج ارول با سرمايه سيا تهيه شد. فيلم ١٩٨٤ ارول نيز با بودجه سيا ساخته شد.
بسيارى از كتب كمپانى «پراگر» با بودجه سيا چاپ مىشد. كتاب طبقه جديد «ميلوان جيلاس» با بودجه سيا در شمارگان بالا منتشر شد و در سراسر جهان توزيع گرديد. سيا ٥٠ هزار نسخه از يكى از كتابهاى «ايروينگ كريستول» را براى توزيع مجانى در سراسر جهان خريدارى كرد، سيا در سال ١٩٥٠ با ده ميليون دلار بودجه راديوى اروپاى آزاد را تأسيس كرد و موارد فراوانى از اين قبيل.
طبق تخمين خانم ساندرس، در دوران جنگ سرد حدود هزار عنوان كتاب به وسيله سيا و در زير نام بنگاههاى انتشاراتى تجارى و دانشگاهى، فقط در ايالات متحده آمريكا منتشر شد.
سيا و كنگره آزادى فرهنگى
مهمترين اقدام سيا، تأسيس «كنگره آزادى فرهنگى» بود كه در ژوئن ١٩٥٠ با حضور بيش از يكصد نويسنده از سراسر جهان در برلين گشايش يافت. در اين اجلاس روشنفكران برجستهاى چون: «آرتور كوستلر»، «سيدنى هوك»، «ملوين لاسكى»، «ايناتسيو سيلونه» و «جرج ارول» شركت كردند. «كوستلر» در نطق خود اعلام كرد:
دوستان، آزادى تهاجم خود را آغاز كرده است!.
«آرتور كوستلر» رابطهاى نزديك با سيا داشت و راهنماييهاى او در فعاليتهاى سيا در ميان روشنفكران بسيار مؤثر بود. «سيدنى هوك» در ١٩٤٩ به مقامات آمريكايى گفته بود:
به من يكصد ميليون دلار و يكهزار انسان مصمم بدهيد؛ تضمين مىكنم كه چنان موجى از ناآراميهاى دمكراتيك در ميان تودهها، بلكه حتى در ميان سربازان امپراتورى استالين، ايجاد كنم كه براى مدتى طولانى تمامى دغدغه وى به مسائل داخلى معطوف شود.
يكى از اولين اقدامات كنگره، صرف پولهاى كلان براى ايجاد نشريات روشنفكرى در پاريس، برلين و لندن بود. هدف اوليه آنها تقويت چپگرايان غير كمونيست و ماركسيستهاى مخالف شوروى بود و هدف دوم، مقابله با روحيات ضد آمريكايى در ميان روشنفكران اروپاى غربى با ارائه تصويرى زيبا از ايالات متحده آمريكا به عنوان اوج شكوفايى تمدن غرب.
هدايت كنگره آزادى فرهنگى را «مايكل يسلسون»، كارمند واحد جنگ روانى سيا، به عهده داشت كه بعدها به نويسندهاى سرشناس بدل شد. دستورات به شكل رمز از واشنگتن به آپارتمان محل زندگى او و همسرش در پاريس انتقال مىيافت. اين سازمان تا زمان انحلال (١٩٦٧) دهها ميليون دلار پول از سيا دريافت كرد.
سيا و نهادهاى دانشگاهى
تعدادى از دانشگاههاى سرشناس ايالات متحده، مانند: كلمبيا و استانفورد و نيويورك و هاروارد، در زير نفوذ مستقيم سيا بود. مثلًا، «بنياد فارفيلد»[١] در دانشگاه كلمبيا از مهمترين مراكزى بود كه بودجه عمليات فرهنگى سيا از طريق آن به نهادهاى فرهنگى انتقال مىيافت. ظاهراً اين بنياد را يك ثروتمند يهودى به نام «جوليوس فليشمن» ايجاد كرده بود ولى در واقع با بودجه سيا تأمين مىشد. هدايت اين بنياد را «جك تامپسون»، مأمور سيا و استاد دانشگاه كلمبيا، به دست داشت.
«ديويد گيبس» در مقاله انديشمندان و جاسوسان: سكوتى كه فرياد مىزند از رسوايى بزرگى سخن مىگويد كه به دليل فاش شدن اسناد ارتباط سيا با نهادهاى آكادميك در دوران جنگ سرد پديد آمده است.
گيبس به رابطه تنگاتنگ سيا با نهادهاى علوم اجتماعى ايالات متحده اشاره مىكند.
جنگجويان فرهنگى سيا
با انتشار كتاب خانم ساندرس و تحقيقات مشابه، نام گروهى از سرشناسترين روشنفكران جهان غرب در فهرست «شواليههاى جنگ سرد فرهنگى» ثبت شده است. در فهرست اين جنگجويان فرهنگى نامهاى بزرگى ديده مىشود:
سر كارل پوپر، توماس كوهن، آرتور شلزينگر (پسر)، سر آيزايا برلين، والت ويتمن روستو، جيمز برنهام، دانيل بل، ريمون آرون، حنا آرنت، ايروينگ كريستول، سيدنى هوك، آرتور كوستلر، هنرى لوس، رينهولد نيبور، رابرت كانكوئست و ....
اينان انديشمندانى بودند كه در دوران جنگ سرد روشنفكران مخالف كمونيسم را در سراسر جهان تغذيه فكرى مىكردند. مثلًا، توماس كوهن، كتاب ساختار انقلابهاى علمى خود را، كه يكى از نامدارترين و متنفذترين كتب سده بيستم بهشمار مىرود، به سفارش «جيمز بريان كانانت»، رئيس دانشگاه هاروارد، نوشت و كتاب را به او اهدا كرد. كانانت شيميدان برجسته و از طراحان بمب اتمى ايالات متحده بود و با زرسالاران والاستريت و سرويس اطلاعاتى پيوندهاى استوار داشت.
شواليههاى معصوم
نقش سيا در هدايت اين فعاليتهاى فرهنگى در زمان خود چندان پوشيده نبود. در دهه ١٩٦٠ در محافل روشنفكرى اروپا اين شوخى رواج يافته بود كه هر نهاد خيريه يا فرهنگى آمريكايى كه در نام خود از واژههاى «آزاد» يا «خصوصى» استفاده مىكند وابسته به سيا است. به نوشته ديويد گيبس، انديشمندان اجتماعى و سياسى فوق كاملًا به رابطه خود با سيا واقف بودند؛ كسانى مانند «رابرت جرويس» استاد دانشگاه كلمبيا و رئيس سابق انجمن علوم سياسى آمريكا، «جوزف نى» استاد دانشگاه