اى محمد! هر كس براى تو خبرى از ما درباره تعيين وقت [ظهور] نقل كرد در تكذيب او درنگ نكن؛ زيرا ما [اهل بيت‌] براى هيچ كس وقت ظهور را تعيين نكرده ايم‌ ٨.

در روايات ديگرى وقتى «مهزم» به امام صادق (ع) عرض مى كند:

فدايت شوم، در مورد اين امرى كه ما در انتظار آنيم، مرا آگاه كنيد كه چه زمانى واقع مى شود؟

آن حضرت مى فرمايد:

اى مهزم! آنان كه [براى اين امر] تعيين وقت مى كنند دروغ مى گويند و آنها كه [در اين امر] شتاب مى كنند نابود مى شوند و كسانى كه تسليم مى شوند نجات مى يابند ٩.

همچنين در توقيعى كه از ناحيه مقدسه صاحب الزمان (ع) در پاسخ به پرسشهاى «اسحاق بن يعقوب» وارد شده چنين مى خوانيم:

اما آشكار شدن فرج، به اراده خداوند است و آنان كه [براى ظهور] وقت تعيين مى كنند دروغ مى گويند ١٠.

توجه به روايات ياد شده به خوبى اين نكته را بر ما روشن مى سازد كه ما نه تنها حق نداريم به استناد برخى رويدادهاى اجتماعى و يا حوادث طبيعى به پيش بينى زمان ظهور و تعيين وقت براى آن بپردازيم؛ بلكه بر ما لازم است كه ادعاى كسانى را كه مدعى دانستن زمان ظهورند تكذيب كنيم و جلوى نشر اين گونه ادعاها را بگيريم.

فلسفه اين حكم نيز روشن است؛ شما تصور كنيد اگر هر از چندى زمانى براى ظهور تعيين شود و ظهور به وقوع نپيوندد چه پيش خواهد آمد. آيا مردم رفته رفته نااميد نمى شوند و اعتقاد خود را نسبت به اصل انديشه مهدويت و ظهور منجى از دست نمى دهند؟!

٤. زمان ظهور، رازى از رازهاى خدا

براساس آنچه تاكنون بيان شد اين احتمال كه زمان ظهور را تنها خداوند، تبارك و تعالى، مى داند تقويت مى شود و مى توانيم بگوييم: حضرت مهدى (ع) نيز منتظر روزى هستند كه با اذن خداوند حركت نجات بخش خود را آغاز كنند. اما از برخى ديگر از روايات چنين برمى آيد كه خداوند، زمان فرا رسيدن امر فرج را چون بسيارى ديگر از رازهاى آفرينش براى پيامبر خود حضرت محمد (ص) آشكار ساخته و آن حضرت نيز آن را براى وصىّ خود امير مؤمنان (ع) و ايشان نيز آن را براى فرزندشان امام حسن مجتبى (ص) و ... همينطور هر امام براى امام پس از خود آشكار ساخته است. ولى آنها اجازه آشكار ساختن آن را براى ديگران ندارند.

در قسمتى از وصاياى امام صادق (ع) به ابوجعفر محمدبن نعمان، معروف به «مؤمن الطاق» با اشاره به زمان فرا رسيدن امر فرج چنين آمده است:

اى فرزند نعمان! عالم (امام) نمى تواند از همه آنچه كه مى داند، تو را آگاه سازد؛ زيرا آن [زمان‌] راز خداست كه خداوند آن را به جبرئيل (ع)؛ جبرئيل (ع) آن را به محمد (ص)؛ محمد (ص) آن را به على (ع)؛ على (ع) آن را به حسن (ع)؛ حسن (ع) آن را به حسين (ع)؛ حسين (ع) آن را به على (ع)؛ على (ع) آن را به محمد (ع)؛ و محمد (ع) آن را به ديگرى [امام ششم‌] عرضه داشته است. پس شتاب مكنيد ... ١١.

همچنين در روايت ديگرى كه از امام محمد باقر (ع) نقل شده آن حضرت در پاسخ يكى از ياران خود كه مى پرسد: «كاش به ما مى فرموديد اين امر (ظهور امام مهدى (ع)) چه زمانى خواهد بود تا به آن خبر شادمان شويم» مطالبى را بيان مى كنند كه از آنها استفاده مى شود كه ايشان وقت ظهور را مى دانند اما بنابر مصالحى از بيان آن خوددارى مى كنند. ١٢

بنابراين در مورد اين مطلب كه آيا امام زمان (ع) از زمان ظهور خود آگاه است يا خير اظهارنظر قطعى و صريحى نمى توان كرد و هر دو احتمال از روايات قابل استفاده است.

سخن آخر اين كه براساس روايات قطعى و ترديدناپذير، وظيفه ما انتظار فرج، نزديك ديدن ظهور و كسب آمادگى كامل براى فرا رسيدن اين روز فرخنده است. بنابراين بايد بسيار مواظب بود و اجازه نداد كه اصل موضوع «انتظار فرج» به عنوان ارزشمندترين سرمايه اعتقادى شيعه با طرح مباحث فرعى و حاشيه اى چون زمان ظهور، نحوه زندگى حضرت در زمان غيبت و ... مورد بى توجهى يا كم توجهى قرار گيرد و از وظايف اصلى منتظران در زمان غيبت، غفلت شود.

امام مهدى (ع) از ما چه انتظارى دارند؟

خواننده خوب موعود، برادر عزيز آقاى رحمت اللّه حصارى از كرمان پرسيده اند:

در بسيارى از مقاله ها و كتابهايى كه در زمينه‌