ولايت باطنى ايشان اصل اساسى ظهور است. اين مطلب را من در پاسخ يكى از سؤالها هم عرض كردم. درگيرى اى كه در عالم هست در واقع درگيرى در باطن بين ابليس و ائمه جور از يك سو و حضرت مهدى (ع) از سوى ديگر است و آن حضرت از اعلاترين مراتب واسطه فيض حقند. چنانكه در مورد ايشان مى گوييم: «أين السبب المتصل بين الأرض والسماء»[١] يا «بيمنه رزق الورى».[٢] به سجود ايشان است كه خدا صلوات بر ايشان مى فرستد و طفيل اين صلوات همه روى زمين مى مانند. شايد اصلًا نكته اينكه مى گويند قبل از دعا صلوات بفرستيد همين است. هيچ رحمتى بر شما نازل نمى شود مگر اينكه صلوات بر آن حضرت نازل بشود.

ايشان كه يك فرد نيست. ايشان وارث همه انبيا و اوصيا است. در زيارت آن حضرت مى خوانيم: «السلام على وارث الأنبياء و خاتم الأوصياء، ... المنتهى إليه مواريث الأنبياء و لديه موجود آثار الأصفياء»،[٣] همه رحمت و كمالى كه خدا بر خواصش نازل كرد در حال حاضر در دست ايشان است. مى فرمايند وقتى حضرت ظهور مى كنند به كعبه تكيه مى دهند، همه انبياى اولوالعزم (ع) تا نبى اكرم (ص) و همه ائمه هداة معصومين (ع) را نام مى برند و مى گويند هر كه مى خواهد اينها را ببيند، بيايد من را ببيند. آن حضرت يك چنين انسانى است.

\* پس در واقع كمالات وجودى آن حضرت است كه همه تغييرات را به وجود مى آورد.

نازله كمالات وجودى ايشان است. در واقع اتفاقى كه در عصر ظهور مى افتد، اين است كه ولايت اذن به ظهور پيدا مى كند. نازله ظهور او همين بركات عصر ظهور است. مگر غير از اين است كه بندگان خدا مى خواهند به مقام عبوديت برسند و در مرتبه عبوديت رحمت را درك و دريافت كنند نه در مرتبه شيطنت كه به تعبيرى فقط ظرفيت درك و دريافت رحمت عامه خدا را دارند، رحمت رحيميه خدا را نمى توانند درك و دريافت كنند. مگر غير از اين است كه عصر ظهور عصر درك و دريافت رحمت رحيميه است. آن هم در جلوات مختلفش. واسطه اين رحمتها نسبت به همه عوالم ولىّ خداست. اگر ما بگوييم خود خداوند متعال است هيچ كس اشكال نمى كند، اگر بگوييم جبرئيل و ملائكه هستند كسى اشكال نمى كند، اگر گفتيم امير ملائكه، و امير ملكوت يعنى ولىّ اللّه الاعظم است كه اين كار را انجام مى دهد براى بعضيها قابل تحمل نيست او محور ملكوت است. بنابراين تجلى ولايت او تجلى ولايت خداوند است. حال به تعبيرى كه قابل قبول باشد مگر همه نمى پذيرند كه اينها نازله رحمت خداست، مجراى رحمت آنها هستند. مأذون به تجلى دادن آن رحمت هستند و بالاتر عرض كنم، مگر در بهشت كه همه مستغرق در رحمت رحيميه خدا هستند، چيزى جز استغراق در ولايت ولىّ اللّه است. اگر درجات بهشت و آن عيش ابدى استغراق در درجات ولايت آنهاست كه همان ولاية اللّه است، دار دنيا و عصر ظهور كه ديگر نازله بهشت است.

\* يعنى در واقع همان تعبير «وَأَشْرَقَتِ الْأَرْضُ بِنُورِ رَبِّها» محقق مى شود.

بله. اصلًا خصيصه ظهور اين است كه جهان حيات مجدد پيدا مى كند چنانكه در تفسير اين آيه قرآن كه مى فرمايد: «اعْلَمُواأَنَّ اللَّهَ يُحْيِ الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِها»[٤] روايات مى فرمايند با ظهور حضرت مهدى (ع) اهل ارض به حيات مى‌رسند. يعنى چه به حيات مى رسند؟ حضرت فرمود: «والكافر ميتٌ»[٥] كفر بساطش جمع مى شود، همه مؤمن مى شوند. وقتى مؤمن شدند و به حيات رسيدند، انسان زنده است كه مى تواند درك و دريافت رحمت كند، مى تواند كلام حق را بشنود، متعظ بشود، راه بيفتد و درك از نعمتها پيدا كند والّا پيامبراكرم (ص) همه از درجات رحمت خدا و از درجات بهشت مى گفتند اما مشركان چون مردگان از شنيدن عاجز بودند. چنانكه قرآن كريم مى فرمايد: «فَإِنَّكَلا تُسْمِعُ الْمَوْتى‌»،[٦] و يا «وَما أَنْتَ بِمُسْمِعٍ مَنْ فِي الْقُبُورِ»،[٧] كسى كه گور خودش را با خودش حمل مى كند كه نمى تواند معنى بهشت و درجات بهشت را بفهمد. او بيش از مقبره خودش جايى را نمى بيند. اما اين حجاب وقتى كه با نور ولى اللّه برداشته شد، در قلوب درجات رحمت و نعمت و كمالات درك و درك و دريافت مى شود، اصلًا آنوقت انگيزه پيدا مى شود، اين است كه همه چيز به ولى خدا برمى گردد چون آنها خليفه مطلق خدا هستند و طريق وصول رحمت خداوند متعال حتى بر انبياى اولوالعزم ولايت آنهاست. لذا ميثاق ولايت آنها براساس روايات متعددى از انبياى اولوالعزم هم گرفته شده است و اصلًا درجات انبياى اولوالعزم به خاطر اين است كه در ميثاق ولايت صاحب عزم بودند. ميثاق داده اند، پاى آن ايستاده اند، در دنيا هم عمل كرده اند و امّت خودشان را زير پرچم اميرالمؤمنين (ع) حاضر كرده اند. و لذا آنها را زير پرچم امام زمان (ع) حاضر مى كنند. اصل همه حقايق از آن طرف نازل مى شود ما گاهى استكبارمان ولو استكبار خفى، اجازه‌