ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٤ - سيل فرقه هاى نوظهور و سدّ شكسته ما
سيل فرقه هاى نوظهور و سدّ شكسته ما
فرقهها، چه آن گروه كه داراى سابقهاى كهن هستند چه گروه نوظهور آنها، همگى نحلهاند. نِحَله به معنى دعوى، كيش و مذهبى غيرالهى و غيرآسمانى، در برابر ملّت به معنى دين آسمانى و وحيانى است. همواره كلمات «ملل» و «نِحل» كنار هم آمدهاند. هر زمان ملّت و دينى الهى براى هدايت آمده، نِحله و مدّعى دروغينى نيز قد كشيده و خودى نموده است.
مدّعيانِ لاف زن، اهوا و آراى شركآلود را در اصول عقايد و دستور كار خود وارد ساختهاند تا خلق عالم را در مسير هواجس و هوسها رهزنى كنند. از همين رو، سابقه نحلهها و فرقهها به درازاى سابقه اديان و ملل آسمانى است. آنها در ميان عموم اقوام نيز سابقه داشته و هم اكنون نيز به صورتهاى مختلف جريان دارند.
در جهان اسلام، از اوّلين سالهاى بعثت نبىاكرم (ص)، التقاط و امتزاج آرا و اهوا، موجد نحلهها شدند. كتاب «ملل و نحل» مرحوم شهرستانى، فهرستى طولانى از اين مجموعه كه بيشترين آنها متعلّق به دوران گذشتهاند، (٥٢١ ق.) ارائه كرده است.
ابوالفتح محمّد بن عبدالكريم شهرستانى، در زمان سلطان سنجر و به سال ٥٤٨ ق.- حدود نه قرن پيش- فوت كرد. همچنان كه گفته شد، او در مجموعه دو جلدى «الملل و النحل» كه به فارسى به اسم