ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٦٢ - حضرت آيت الله العظمى سبزوارى كيست؟!
جعفر يا از فتح خيبر!»
آنگاه به او فرمود: «آيا مىخواهى هديهاى به تو ببخشم؟»
جعفر گفت: آرى! مردم گردن كشيدند كه پيامبر (ص) چه هديه گرانبهايى را به او خواهد بخشيد و بعضى پنداشتند زر و سيم به او خواهد داد.
امّا پيامبر (ص) به او فرمود: «به تو چيزى ببخشم كه اگر آن را هر روز به كار برى، برايت از همه دنيا و آنچه در آن است، بهتر خواهد بود و هرگاه دو روز يك بار انجام دهى، گناهان ميان آن دو روز آمرزيده گردد و چنانچه هفتهاى يك بار انجام دهى، گناهان آن هفته بخشوده شود و اگر ماهى يك بار انجام دهى، گناهان آن ماه ريخته شود و اگر سالى يك بار انجام دهى، گناهان سال تو بريزد.»[١] آنگاه چهار ركعت نماز را با اين كيفيّت به او آموخت:
اين نماز چهار ركعت است و مثل نماز صبح دو ركعت، دو ركعت خوانده مىشود. در ركعت اوّل پس از حمد، سوره «زلزال» و در ركعت دوم پس از حمد، سوره «عاديات» خوانده مىشود.
در ركعت سوم پس از حمد، سوره «نصر» و در ركعت چهارم، پس از حمد، سوره «توحيد» در هر ركعت پس از حمد و سوره مخصوص ١٥ مرتبه تسبيحات اربعه (سبحان الله و الحمدلله و لا اله الّا الله و الله اكبر) گفته مىشود. در ركوع، همين تسبيحات را ده مرتبه مىگويد و چون سر از ركوع برمىدارد نيز، ده مرتبه. در سجده اوّل، اين تسبيحات ١٠ مرتبه گفته مىشود و چون سر از سجده بردارد نيز ١٠ مرتبه در سجده دوم دوباره اين تسبيحات ١٠ مرتبه گفته مىشود و چون سر از سجده بردارد نيز ١٠ مرتبه، در مجموع در هر ركعت اين تسبيحات ٧٥ مرتبه گفته مىشود كه در چهار ركعت، مجموعاً سيصد مرتبه مىشود.
مرحوم محدّث قمى درباره فضيلت اين نماز مىنويسد:
اين نماز، اكسير اعظم و كبريت احمر (بسيار كمياب و گرانبها) است و بهترين وقت آن در ظهر روز جمعه است.[٢]
دو حكايت از توسّلات اين مرجع دينى را خوانديم. حال خوب است نگاهى گذرا به زندگى اين عالم پارسا بيندازيم و او را با اينكه مرجعى نامآور بوده، امّا در ايران كمى ناشناخته است، بيشتر و بهتر بشناسيم.
حضرت آيت الله العظمى سبزوارى كيست؟!
مرحوم حضرت آيت الله العظمى سيّد عبدالاعلى موسوى سبزوارى در سال ١٢٨٨ ش. در خاندانى روحانى در «سبزوار» به دنيا آمد، پدرش، آيت الله سيّد عليرضا افقهى سبزوارى و جدّ بزرگوارش، آيت الله سيّد عبدالعلى سبزوارى و عموى ارجمندش، مرحوم آيت الله سيّد عبدالله موسوى سبزوارى همگى از فقيهان مشهور اين سامان بودهاند.
مرحوم آيت الله العظمى سبزوارى تا چهارده سالگى در زادگاه خود به تحصيل علوم دينى پرداخت و آنگاه براى تكميل آموختههاى خود به «مشهد مقدّس» رهسپار شد و پس از ده سال سكونت در جوار امام ثامن و ضامن (ع) به «نجف اشرف» كوچيد. پشتكار و استعداد شگرف به زودى او را از نامآوران حوزه نجف كرد و پس از چندى بر كرسى تدريس و تعليم نشست و حدود پنجاه سال بر آن تكيه زد و طالبان دانش را از سرچشمه دانايى خود سيراب نمود. از استادان او مىتوان از مرحوم آيت الله حاج شيخ حسنعلى نخودكى اصفهانى، عارف معروف، مرحوم آيت الله العظمى سيّد ابوالحسن اصفهانى، مرحوم آيت الله العظمى نائينى و تنى چند از بزرگان حوزه نجف نام برد.
آثار سيّد سبزوارى
از اين مرجع عاليقدر آثار فراوانى در ساحتهاى مختلف دين بر جاى مانده كه ما در اينجا تنها به دو اثر جاويدان او اشاره مىكنيم:
١. «مواهب الرّحمان فى تفسير القرآن» (در ٢٥ جلد): درباره اين تفسير، صاحبنظران آوردهاند كه: تفسيرى است اجتهادى و جامع ميان منقول و معقول و از تفاسير فراگير و شمولنگر شيعه در قرن حاضر محسوب مىگردد.[٣]
از ايشان در علّت نامگذارى اين تفسير به «مواهب الرّحمان» نقل شده كه فرمودند: چند سال پيش پيامبر اكرم (ص) را در رؤيايى راستين ديدم كه به من قرآنى هديه دادند و فرمودند: «خُذْ مواهبَ الرّحمان!؛ مواهب الرّحمان را بگير!» به همين خاطر نام اين تفسير را مواهب الرّحمان ناميدم كه در اصل نام آن را رسول خدا (ص) بر آن نهادند.[٤]
٢. «مهذّب الأحكام» (در ٣٠ جلد) در فقه:
دكتر سيّد محمّد بحرالعلوم در بيان جايگاه والاى اين دانشور سبزوارى در فقه مىنويسد: