ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٣٧ - حقوق همسايگى

اخلاقى مؤثّرى دارد، برشمرده است:

١. «امّا حقّ همسايه‌ات اين است كه در غيابش، آبرويش را حفظ كنى»؛

٢. «و در حضورش، او را احترام كنى»؛

٣. «اگر ستمى بر او شد، يارى‌اش رسانى»؛

٤. «دنبال عيب‌هايش نباشى»؛

٥. «اگر بدى از او ديدى، بپوشانى»؛

٦. «اگر بدانى كه پند و اندرز تو را مى‌پذيرد، او را در خفا نصيحت كنى»؛

٧. «در سختى‌ها رهايش نكنى»؛

٨. «از لغزشش درگذرى»؛

٩. «گناهش را ببخشى»؛

١٠. «با او به خوبى و بزرگوارى معاشرت كنى».[١]

همسايه‌آزارى‌

يك: جايگاه همسايه بد

يكى از اخلاق‌هاى ناپسنديدى كه پيشوايان دين همواره از آن نهى مى‌كردند، آزار دادن همسايه است. نقل شده است كه مردى به محضر امام صادق (ع) رفت و از همسايه خود شكايت كرد. امام (ع) ضمن راهنمايى او، چنين نقل كرد:

«مردى از انصار خدمت پيامبر خدا عرض كرد: من از قبيله بنى فلان خانه‌اى خريده‌ام و نزديك‌ترين همسايه‌ام، كسى است كه اميدى به خير و خوبى‌اش ندارم و از بدى‌اش در امان نيستم. پس، پيامبر خدا (ص) به على (ع) و سلمان و ابوذر و يكى ديگر كه فراموش كرده‌ام و فكر كنم مقداد باشد، دستور داد به مسجد بروند و با صداى بلند فرياد بزنند: «ايمان ندارد هر آن كس كه همسايه‌اش از شرّ او در امان نباشد.» آنان سه بار اين سخن را اعلام كردند.»[٢]

اين نوع برخورد پيامبر (ص) با شخص همسايه‌آزار، شدّت زشتى اين اخلاق ناپسند را نشان مى‌دهد.

همسايه بد، تا جايى زشت شمرده شده كه حضرت على (ع) از آن به عنوان سخت‌ترين بلا و مصيبت ياد مى‌كند: «همسايه بد، بزرگ‌ترين رنج و سخت‌ترين بلا و مصيبت است». ٧

باز در نكوهش همسايه بد، از لقمان نقل كرده‌اند كه فرمود: من صخره‌هاى بزرگ و آهن و هر بار سنگينى را به دوش كشيدم، ولى بارى سنگين‌تر از همسايه بد نديدم.[٣]

مى‌گويند همسايه بد، رفتارش چون كوره آهنگر است كه اگر تو را به شعله خود نسوزاند، بوى بدِ دودش در تو اثر كند و رنجت دهد.[٤] اسدى طوسى در اين مورد سروده است: