الف) كليساى كاتوليكى رومى: كليساى اسقفى عربى، اين كليسا مسئول منطقه‌اى مى‌باشد كه شامل عربستان سعودى، امارات عربى متحده و يمن است و تخمين زده مى‌شود كه ٦٠٠ هزار كاتوليك را دارا باشد. رئيس اين كليسا اسقف «جيووانى برنارد گريمولى» است. معاون وى در يمن اسقف «ماتيو وادا چوى» است.

ب) جامعه انگليكى: در چارچوب كليساى اسقفى اورشليم و خاورميانه، يمن بخش اسقفى قبرس و خليج فارس را تشكيل مى‌دهد، اين جامعه در عدن و صنعا بوده و پيروان آن از اتباع خارجى هستند. اسقف قبرس و خليج فارس در قبرس اقامت داشته، در حالى كه سرپرست خادمين كليسا در خليج فارس، مقيم امارات عربى متحده است.

ج) هندوئيسم: تعداد كمى از هندوان نيز در يمن زندگى مى‌كنند.

سياست مذهبى حكومت يمن‌

قبل از وحدت دو يمن در ٢٢ مه ١٩٩٠ يمن جنوبى يگانه كشور اسلامى بود كه خود را رسماً ماركسيست مى‌ناميد ولى در اجتماعات كشورهاى مسلمان مانند كنفرانس اسلامى شركت مى‌كرد. پس از وحدت در سراسر يمن كه مذهب رسمى، اسلام اعلام شد، مردم از آزادى مذهب نيز برخوردار هستند.

نفوذ اديان در اوضاع سياسى و فرهنگى جامعه‌

پس از پيروزى انقلاب اسلامى ايران، دين در جامعه سياسى و فرهنگ يمن نفوذ كرد. لازم به ذكر است كه احكام فردى اسلام از زمان پذيرفتن اسلام از سوى مردم يمن اجرا مى‌شد، ولى نفوذ شريعت اسلام در سياست آن كشور پس از انقلاب اسلامى ايران بود. يمنى‌ها جزو اوّلين گروه‌هايى بودند كه پس از پيروزى انقلاب به جمهورى اسلامى ايران آمدند و به حضور امام راحل (ره) رسيدند. نفوذ اسلام اكنون به حدى است كه در تدوين قانون اساسى يكى از موارد اختلاف، ذكر اسلام به عنوان «تنها منبع قانون‌گذارى» است.

با وجود اينكه تقريباً تمامى خانم‌ها حجاب را رعايت مى‌كنند ولى از جديدترين پديده‌هاى غربى استقبال مى‌كنند و به ظواهر بيشتر مى‌پردازند تا به عمق شريعت اسلامى. در ميان جامعه يمن تعدادى از دانشجويان و افراد عادى كه در اقليت مى‌باشند، پاى‌بند به احكام و مبانى اسلام هستند.

به طورى كه پيش از اين نوشته شده، يمنى‌ها داراى زندگى قبيله‌اى مى‌باشند، لذا تمامى آداب و رسوم قبيله‌اى را رعايت مى‌كنند، از جمله آداب مذهبى، سنّت «تواشيح خوانى» است كه بسيار مرسوم است. يمنى‌هاى بخش جنوبى به علّت نفوذ فرهنگ انگليسى و روسى تحت تأثير فرهنگ غرب قرار گرفته و در آداب و رسوم قبيله‌اى‌شان خللى وارد شده است، امّا در بخش شمالى يمن، به علّت ساخت قبيله‌اى جامعه و رعايت آداب و سنن مذهبى، غربى‌ها موفقيت چندانى به دست نياورده‌اند و با وجود اينكه پيش از جنگ‌هاى داخلى ٦٢ روزه، بيش از ٣٠ شركت اروپايى، آمريكايى و كانادايى در اين كشور مشغول به كار بودند، در مردم جنوب بيشتر از مردم شمال يمن اثر گذاشتند.

اوضاع اجتماعى، فرهنگى و آموزشى‌

اكثر مردم يمن را قبايل تشكيل مى‌دهند و بنا به عقيده‌اى كه ريشه اسلامى دارد، مسلّح مى‌باشند. جامعه يمن از نظر مذهبى از دو مذهب زيدى و شافعى تشكيل شده است. پيروان مذهب زيدى كه اكثريت مردم اين كشور را تشكيل مى‌دهند از نظر كلام، فقه و اصول با عقايد شيعه نزديكى دارند.

مذهب شافعى حدود ٢٥ درصد از جمعيت را تشكيل مى‌دهد كه اكثر آنان در سواحل يمن زندگى مى‌كنند. تعدادى نيز از پيروان فرقه اسماعيليه در يمن هستند كه از شاخه بهره- مستعلويه هستند و در منطقه كوه حراز نزديك صنعا و منطقه وادى ظهر و منطقه نجران زندگى مى‌كنند. در زمان خلافت مأمون، خليفه عباسى در يمن شورشى رخ داد و وى يكى از سرداران خود به نام محمّدبن عبدالله بن زيد را براى سركوبى اين شورش به يمن اعزام كرد. اين شخص سلسله زيديه را در يمن تأسيس نمود. اوّلين امام زيدى‌هاى يمن كه پايه‌گذار حكومت شيعه بود، امام الهادى يحيى بن حسين بود و بعد از او نيز ٦٦ امام به حكومت رسيدند كه آخرين آنها «البدر» بود و زيدى‌ها جمعاً ١١٠٠ سال در اين كشور حكومت كردند.

پى‌نوشت‌ها:

برگرفته از: جمهورى يمن، نوشته داود كريملو.

[١].Middle East ٣٩٩١ p .٧٩٩ .

[٢]. سوره سبا (٣٤)، آيات ١٥ تا آخر.

[٣]. طباطبايى، تفسير الميزان، ترجمه سيد محمّد باقر موسوى همدانى، ج ١٦، ص ٥٧.

[٤]. مسعودى، مروج الذهب و معادن الجوهر، ترجمه ابوالقاسم پاينده، ج ١، ص ٥٣٣.

[٥].

Idea Of Dams and Developing the Irigation at the Dry Valleys.

[٦]. سوره سبا (٣٤)، آيه ١٥.

[٧]. تفسير نمونه، ج ١٨، ص ٥٨.

[٨]. سوره سبا (٣٤)، آيه ١٦.

[٩]. همان درخت «كندر» است.

[١٠]. علامه مظفر، تاريخ شيعه، ص ٢٠١.

[١١]. ريشه‌هاى يك بحران خونين، كيهان، ش ١٥٠٨٣، مورخ ٢٥ خرداد ١٣٧٣، ص ١٤.

[١٢].

Republic of Yemen Central Stistical Organization Sana.

[١٣]. تاريخ شيعه، ترجمه محمّد باقر حجتى، ص ٢٠١.

[١٤]. در صحيح بخارى، ج ٥، ص ١٦٣، نيز به اين موضوع اشاره شده است.

[١٥]. سبحانى، جعفر، فروغ ابديت، ص ٨٢٤.

[١٦]. در سيره ابن هشام، ج ٢، ص ٥٢ نيز به اين موضوع اشاره شده است.

[١٧]. فروغ ابديت، پيشين.

[١٨]. الكامل، ج ٢، ص ٣٠٥ و بحارالأنوار، ج ٢١، صص ٣٦٠- ٣٦٣.

[١٩]. مظفر، پيشين، ص ٢٠١.

[٢٠]. همان، ص ٢٠٧.

[٢١]. تاريخ شيعه، ص ٢٠٨.

[٢٢]. همان منبع به نقل از تاريخ طبرى، ج ٦، حوادث سال چهل، ص ٨١- ٨٠.