ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٢٣ - شهرهاى مهم يمن
به اين كشور در تاريخ دهم آبان ماه ١٣٧٢ جهت حلّ و فصل امور مرزى، يك موافقتنامه مرزى به امضاء رساندند و به دستور «قابوس» يك كميته وزارتى به رياست معاون مالى و اقتصادى نخستوزير براى رسيدگى به مسائل مرزى بين دو كشور تشكيل گرديد و كار ترسيم مرزها نيز به يك شركت بينالمللى واگذار گرديد. امّا مرزبندى بين يمن و عربستان سعودى ناقص بوده و از جنوب نجران، از نزديكىهاى مرتفعات «الثار» به بعد تعيين حدود نشده است.
مساحت اين كشور تقريباً ٥٣٦٨٦٩ كيلومتر مربع مىباشد.[١]
جمهورى يمن را مىتوان به ٥ منطقه زير تقسيم نمود:
١. مناطق كوهستانى: كه شمال و شمال غربى و قسمتى از جنوب يمن را پوشانده و تقريباً دو پنجم خاك كشور يمن شمالى سابق را كوهستان تشكيل مىدهد. ارتفاع آن از ١٠٠٠ متر الى ٣٦٦٠ متر مىرسد و انشعاب آب در اين كوهستانها واقع شده و به طرف شرق، غرب، شمال و جنوب اين منطقه سرازير مىشوند. اين منطقه كوهستانى كه به «فلات الجبال» مشهور است، حاصلخيزترين منطقه يمن مىباشد. از مهمترين درههاى اطراف مناطق كوهستانى عبارتند از:
الف) درههايى كه به درياى سرخ متصل مىشوند عبارتند از: دره «حرض» كه از اطراف شهر حرض گذشته و در شمال «ميدى» به دريا مىرسد. دره «مور» كه از شمال و غرب «حجه» گذشته و از غرب «الطور» و جنوب «الزهره» به دريا مىرسد. دره سردود، دره رماع، دره سهام، دره زيد، دره رسيان و دره موزع.
ب) درههايى كه به خليج عدن و درياى عربى متصل مىشوند عبارتند از: دره توبن، دره بنا، دره احور، دره حضرموت.
ج) درههاى رو به سمت شرق عبارتند از: دره خاب، دره الجوف، دره افرنه.
د) درههاى رو به سمت شمال و شمال شرقى عبارتند از: دره حريب، دره مرخه، دره جردان، دره عيوالصيعر، دره رماه، دره شعث.
٢. منطقه جلگهاى: اين منطقه در شرق و شمال ارتفاعات كوهستانى و به موازات آنها قرار دارد، امّا بيشتر به سمت صحراى «ربعالخالى» امتداد پيدا كرده و سپس به تدريج كاهش پيدا مىكند. بلندترين نقطه اين جلگه به ١٠٠٠ متر مىرسد. منطقه جلگهاى شامل نقاط «صعده»، استان «الجوف»، استان «شبوه»، استان حضرموت و استان «المهره» مىباشد.
٣. منطقه ساحلى: بخشهاى ساحلى مشرف به درياى سرخ، خليج عدن و درياى عرب را شامل مىشود، اين مناطق به يكديگر متصل شده و يك نوار ساحلى را تشكيل مىدهند كه از مرزهاى عمان به سمت جنوب غربى بابالمندب ادامه يافته است و از اين منطقه به سمت شمال و مرزهاى عربستان سعودى ادامه پيدا مىكند، طول آن به ٢٠٠٠ كيلومتر مىرسد و عرض آن از ٣٠ الى ٦٠ كيلومتر متغير است.
٤. منطقه ربعالخالى: از مناطق صحرايى يمن است كه در اطراف آن بعضى از گياهان صحرايى مىرويد. در طول تاريخ، اين صحرا داراى اسامى متعددى بوده است مانند صحراى بزرگ يمن، صحراى احقاف و غيره، هر چه به طرف شمال اين صحرا پيش برويم گياه و آب كاهش يافته و به انبوه شنهاى روان كه همه چيز را مىپوشاند افزوده مىشود.
٥. جزاير يمن: كه بيشتر در درياى سرخ پراكندهاند.
شهرهاى مهم يمن
يمن داراى شهرهاى تاريخى و مهمّ زيادى است كه اهمّ آنها عبارتند از:
١. صنعا: شهر صنعا مركز استانى به همين نام و يكى از قديمىترين پايتختهاى دنيا است. اين شهر مركز سياست و تجارت جمهورى يمن است كه در وسط جلگهاى واقع در غرب يمن و در ميان دو كوه «نقم» و «عيبان» و در اتفاع ٢٢٠٠ مترى از سطح دريا، قرار دارد.
صنعا در ميان اخباريون شهر «سام» و در اشعار «ازال» ناميده مىشود، امّا صنعا به علّت دارا بودن ويژگىهايى كه از نظر طبيعى دارد، صنعا ناميده شده و از زمان حضرت عيسى (ع) اين شهر با اين نام شناخته شد. مركز آن صنعاى قديمى است كه داراى آثارى از معمارىهاى اصيل و اماكن تاريخى مىباشد. اين شهر در قلوب مردم يمن جايگاه خاصى دارد. اين شهر نه تنها پايتخت دولت متحد، بلكه به معنى گوهرى است كه در ازاى سالها مبارزه و دادن هزاران شهيد و معلول، نصيب مردم يمن شده است. مردم اين شهر در جنگهاى داخلى ١٩٦٨