در دعاى شب نيمه شعبان است كه مى فرمايد: «الهى تعرّض لك فى هذا الليل المتعرّضون، و قصدك القاصدون وأمّل فضلك و معروفك الطّالبون» اين دعا را مرحوم نراقى شرح كرده است كه جادارد شرحش را بخوانيم. الهى در اين شب متعرّضان، خويش را در معرض رحمت تو قرار دادند و قصدكنندگان، قصد تو كردند و طالبان آرزوى به دست آوردن فضل و نيكى هاى تو را داشتند. و بعد مى فرمايد: «ولك فى هذا اللّيل نفحات» در اين شب براى تو «نفحات» است. نفحات جمع «نَفحَه» است كه بايد معنا بشود. براى تو در اين شب نفحه هاست كه منّت مى گذارى آن را بر آن كس كه مى خواهى و منع مى كنى آن را. يعنى هركسى قابليت پوشش اين لباس گران مايه را ندارد، بلكه بايد صفات و خصوصياتى داشته باشد تا لياقت پيدا كند. اگر واقعاً آن صفات حسنه اى را كه منظور اهل بيت (ع) است، واجد باشد، مورد اين جوايز است و اگر نباشد نيست. بعضى از سه ماه پيش خالص مى كردند اعمالشان را كه بتوانند اين شب را درك بكنند.

مرحوم نراقى در شرح اين دعا مى نويسد: مقصود از نفحات، همان چيزى است كه رسول خدا (ص) مى فرمود كه، براى شما در دوران عمرتان نفحه ها از جانب خداوند است؛ بكوشيد خود را در معرض آن قرار دهيد. سپس مى فرمايند: نفحه، آن افاضات معنوى و ربّانى است. افاضات هم جمع افاضه است. افاضه ريزش است، ريزش آن روحيات حالات معنوى، يقين، اطمينان و اميد به قلب شماست. البتّه اين قلب بايد تصفيه شده باشد تا امكان اين ريزش پيدا بشود. در آن كبر نباشد، عُجب نباشد، بخل نباشد، بلكه جميع مكارم اخلاق را در حدّ توان واجد باشد و اگر ندارد از پروردگار در خواست بكند و براى آن به درگاه او تضرّع كند.

حضرت آيت الله بروجردى (ره) مى فرمودند: «مراد از اين نفحه و افاضه اين است كه قلب ما در معرض وزش نسيم هاى رحمت الهى قرار مى گيرد». نراقى در ادامه، تعرّض به نفحات را معنا مى كند: اين تعرّض چيست؟ متعرّضون چه كسانى هستند؟ تعرّض يعنى اينكه قلب را از اخلاق بد، خالى كنى و متعرّض كسى است كه دل را از بدى ها پاك كرده باشد. او فقط در اين صورت خود را در معرض وزش نسيم رحمت قرار داده است.

جاى دلدار است دل‌

نى جاى اغيار است دل‌