رخدادهاى حال و آينده يا عمل يا خوددارى از عمل در حال يا آينده قرار گيرند. به عبارت ديگر، به لحاظ منطقى، يك خبر به خودى خود و بدون قرائن، نمى تواند به عنوان مأخذ يا مجوّزى براى دستورى اخلاقى يا فقهى مورد استناد قرار گيرد. دست يابى به قرائن نيز نيازمند آگاهى هاى ديگرى است.

١٠- دو نكته ضرورى‌

الف- جهان پيش از ظهور: آيا پيش از ظهور امام عصر (عج)، جهان همواره رو به تباهى مى رود واين تباهى روز افزون خواهد بود تا آنجا كه هيچ كجاى جهان روشنايى نباشد و آنگاه كه جهان كاملا پر از ستم و بدكارى شد، به ناگاه ظهور رخ مى دهد؟

برخى چنين برداشتى از روايتى مشهور با اين مضمون دارند كه: پس از آنكه زمين از تباهى و ستم پرشد، خداوند به وسيله وى زمين را پر از برابرى و عدالت خواهد ساخت.

واقعيت اين است كه برداشتى آنچنان، بيش از مدلول اين روايت مشهور است. آشنايى با ادبيات عرب و نوع تعبيرات آن و حتّى ترجمه درست اين خبر به زبان فارسى، چنين مفهومى را از روايت به دست مى دهد و به اصطلاح اهل ادب، آن را به چنين تأويلى مى برد كه: زمانى، اكثر قريب به اتّفاق نقاط زمين را تباهى و ستم خواهد گرفت. پس از آن، زمانى ديگر نيز خواهد رسيد كه خداوند، زمين را به وسيله مهدى (عج) از برابرى و عدالت پر خواهد ساخت.

ملاحظه مى شود كه نماندن هيچ نقطه اى سفيد در زمين پيش از ظهور؛ واقع شدن ظهور بلافاصله پس از اوج تباهى و گسترش بى درنگ برابرى و عدالت در زمين پس از ظهور نتيجه منطقى مدلول هاى اين خبر نيستند. بنابراين حالات گوناگون ديگرى نيز براى وضعيت جهان پيش از ظهور قابل برداشت است از جمله اينكه ممكن است در سال ها يا سده هايى پيش از ظهور، حركت هايى اصلاحى از سوى مؤمنان و وجود انسان هايى اصلاح گر كه ياوران مهدى (ع) مى توانندباشند، زمينه را براى ظهور و گسترش حركت اصلاحى به كلّ جهان مساعد ببيند.

ب- زمان ظهور: با توجه به آنچه تاكنون گفته شد، تعيين اينكه جهان كنونى در چه موقعيتى نسبت به هنگام ظهور قرار دارد، نه تنها دشوار است بلكه حتّى قابل حدس هم نيست. اگر خداوند بخواهد، لحظه اى بعد، ساعت ظهور خواهد بود و خداوند تصرّف هاى لازم را در جهان هستى به منظور آمادگى براى ظهور خواهد كرد، ولى اگر گونه اى ديگر مقرّر باشد، اين امر مى تواند موكول به سال ها، دهه ها و حتّى سده ها بعد شود.

از اين رو، نه دور نماياندن چيزى نزديك به صلاح انسان هاست ونه نزديك نماياندن چيزى دور، ولى اگر بپذيريم كه قيام مصلح كل جز با فراهم آمدن ياوران مورد نياز رخ نخواهد داد و ياوران مصلح بايد صالح و مصلح باشند، به اين نتيجه خواهيم رسيد كه هر گونه حركت اصلاحى و افزايش شمار اصلاح گران مى تواند زمان ظهور حضرت موعود (ع) را به پيش اندازد.

ان شاءالله‌