١. «وَ نُرِيدُ أَنْ نَمُنَّ عَلَى الَّذِينَ اسْتُضْعِفُوا فِي الْأَرْضِ وَ نَجْعَلَهُمْ أَئِمَّةً وَ نَجْعَلَهُمُ الْوارِثِينَ، وَ نُمَكِّنَ لَهُمْ فِي الْأَرْضِ‌ «[١]

و ما بر آن هستيم كه بر مستضعفان روى زمين نعمت دهيم و آنان را پيشوايان سازيم و وارثان گردانيم.

اين آيه اگر چه به مناسبت داستان فرعون و موسى و بنى‌اسرائيل نازل شده است، اما مدلول آن عام بوده و بيانگر سنتى است كه خداوند در ميان مردمان جارى ساخته است. به عبارت ديگر اين آيه بيان مى‌كند كه خداوند بزودى دستان مستضعفان را مى‌گيرد تا آنها را بر مستكبران غالب سازد و آنها را وارث شهر و سرزمين مستكبران نمايد.

در حديثى كه «مفضل‌بن عمر» روايت كرده چنين آمده است:

«سمعت اباعبدالله، عليه السلام، يقول: ان رسول‌الله، صلّى الله عليه و آله و سلّم، نظر الى على و الحسن و الحسين، عليهم السلام، فبكى و قال: انتم المستضعفون بعدى.

قال المفضل: قلت: مامعنى ذلك؟ قال: معناه انكم الائمة بعدى، ان‌الله عزوجل يقول: «وَ نُرِيدُ أَنْ نَمُنَّ عَلَى الَّذِينَ اسْتُضْعِفُوا فِي الْأَرْضِ وَ نَجْعَلَهُمْ أَئِمَّةً وَ نَجْعَلَهُمُ الْوارِثِينَ‌ «قال، عليه السلام: فهذه الآية جارية فينا الى يوم القيامة.»[٢]

از اباعبدالله (امام صادق)، عليه السلام، شنيدم كه فرمود: پيامبر اسلام، صلّى الله عليه و آله و سلّم، نگاهى به على، حسن و حسين، عليهم السلام، انداخت و در حالى كه گريه مى‌كرد فرمود: شما مستضعفان پس از من هستيد.

مفضل مى‌گويد: پرسيدم معناى اين سخن چيست؟ و امام [در جواب‌] فرمود: معناى اين سخن اين است كه شما امامان بعد از من خواهيد بود. خداوند، عزوجل، مى‌فرمايد: «و ما بر آن هستيم كه بر مستضعفان روى زمين نعمت دهيم و آنان را پيشوايان سازيم و وارثان گردانيم.»

در نهج‌البلاغه نيز چنين آمده است:

لتعطفنّ الدنيا علينا بعد شماسها[٣] عطف الضروس‌[٤] على ولدها. و تلا عقيب ذلك: وَ نُرِيدُ أَنْ نَمُنَّ عَلَى الَّذِينَ اسْتُضْعِفُوا فِي الْأَرْضِ وَ نَجْعَلَهُمْ أَئِمَّةً وَ نَجْعَلَهُمُ الْوارِثِينَ‌.»[٥]

دنيا بر ما [آل محمد] بازگردد و مهربانى نمايد مانند بازگشت‌شتر بدخو و گازگير به بچه خويش و در پى آن خواند: مى‌خواهيم بر آنانكه در زمين ناتوان شمرده شده‌اند منت نهاده [توانا و بزرگوارشان گردانيم‌] آنها را پيشوايان و ارث برندگان [زمامداران دين و دنيا] قرار دهيم.