تكنولوژيهاى اطلاعاتى را به هم پيوند مى‌دهد. اين ساختار اطلاعاتى گسترده و الكترونيك غالبا پايگاه ماهواره اى دارد و همان كارى را براى اطلاعات انجام مى‌دهد كه بزرگراهها براى خودروها. هدف از آن، حفظ پيوستگى (نشان گرفتن از همه اجزا و فراورده‌ها، ايجاد نظم زمانى در حمل كالاها، آشنا كردن مهندسان و فروشندگان با برنامه‌هاى ديگر، آگاهى دادن به اهل تحقيق و توسعه درباره نيازهاى طرف توليدكننده و بالاتر از همه نشان دادن تصوير روشنى به مديريت از جريان امور) مى‌باشد.

١٠. شتاب عمليات و داد و ستدها در اقتصاد موج سوم بيشتر مى‌شود. اقتصادهاى «سرعت» جاى اقتصادهاى «اندازه» را مى‌گيرد. «تحويل درست بموقع كالا» و «كاهش تعداد تصميمات در طى مراحل» و «ارزش بيشتر هر لحظه از لحظه قبل» اصول مهمى هستند، زيرا «پول با سرعت نور حركت مى‌كند. اطلاعات بايد تندتر حركت كند.»

اين ده ويژگى، راه و رسم پديد آمدن ثروت را دستخوش تغييرى تاريخى مى‌سازد.[١]

به نظر تافلر جنگ به شيوه موج سوم نيز جنگى با ابزار و تسليحات هوشمندانه (الكترو- ليزرى) است، كه دقت بسيار و آسيب پذيرى كم دارد و جنگى بهداشتى و پاكيزه است. اگرچه پيشرفته ترين جوامع كنونى جهان از نظر تكنولوژى، اقتصادهاى دو سطحى دارند: بخشى مبتنى بر توليد انبوه موج دومى كه سير نزولى را طى مى‌كند و با كار بدنى سر و كار دارد، و بخش ديگر بر پايه تكنولوژيها و خدمات موج سوم كه رو به رشد است و با كار مغزى مربوط است. همه آنها، حتى ژاپن، در حال گذار به سوى اين نظام نوين اقتصادى هستند. جنگ آمريكا عليه عراق تركيبى از شيوه‌ها و تسليحات جنگى موج دوم و موج سوم بود. در ابزار و شيوه‌هاى جنگى موج سوم، همان خصوصيات دهگانه به چشم مى‌خورد و البته هنوز به مرحله كمال نرسيده است. اين امر سبب تحولات فراوانى در انديشه‌هاى نظامى شده است كه بايد مورد توجه نظاميان، دولتمردان، ديپلماتها و مذاكره كنندگان در كنترل تسليحات، فعالان در راه صلح و سياستمداران قرار گيرد تا از زمان عقب نمانند.[٢]

ادامه دارد

پى نوشتها:

[١]. ر. ك: لاريجانى، محمدجواد، كاوشهاى نظرى در سياست خارجى، تهران، شركت انتشارات علمى و فرهنگى، ١٣٧٤، صص ٢٧٠. براى مطالعه مفصلتر نظرات فوكوياما، ر- ك: غنى نژاد، موسى، «پايان تاريخ و آخرين انسان» (گزارش كتاب فوكوياما)، ماهنامه اطلاعات سياسى- اقتصادى، آذر و دى ١٣٧١، شماره ٦٤ و ٦٣، ص ص ٨- ٢٢. همچنين اميرى، مجتبى، «پايان تاريخ و بحران اعتماد: بازشناسى انديشه‌هاى تازه فوكوياما»، ماهنامه اطلاعات سياسى- اقتصادى، مهر و آبان ١٣٧٤، شماره ٩٧ و ٩٨، صص ١٥- ١١. و نيز مقاله خود فوكوياما كه توسط آقاى عليرضا طيب ترجمه و در مجله سياست خارجى چاپ شده و ساير منابعى كه در ذيل مقالات مذكور معرفى شده اند.

[٢]. ر. ك: دوبنوا، آلن، «بازگشت تاريخ: شامگاه بلوك بنديها و پگاه ملتها»، ترجمه رستگار، ماهنامه اطلاعات سياسى- اقتصادى، مهر و آبان ١٣٧٠، شماره ٥٠ و ٤٦، صص ١٩- ١٤.

[٣]. ر. ك: رابرتز، آدام، «عصر تازه اى در روابط بين الملل؟»، ترجمه مهبد ايرانى طلب، ماهنامه اطلاعات سياسى- اقتصادى، خرداد و تير ١٣٧١، شماره ٥٧ و ٥٨، ص ص ٢٤- ١٨.

[٤]. دوبنوا، آلن، «روسيه، بازگشت تاريخ»، ترجمه ش رستگار، ماهنامه اطلاعات سياسى- اقتصادى، مرداد و شهريور ١٣٧١، شماره ٥٩ و ٦٠، ص ٣١؛ نقد مفصل ديگرى از اين ديدگاه را در اين منبع بخوانيد: جهانگرد، نسرين، «نقدى بر نظريه پايان تاريخ»، ماهنامه سياسى- اقتصادى، آذر و دى ١٣٧٤، شماره ٩٩ و ١٠٠، صص ٩- ٦٦.

[٥]. ر. ك: لاريجانى، محمدجواد، منبع پيشين، صص ٢- ٢٧١.

[٦]. همان، صص ٣- ٢٧٢. همچنين ر. ك: تافلر، الوين، جابجايى در قدرت (دانايى و ثروت و خشونت در آستانه قرن بيست و يكم)، ترجمه شهين دخت خوارزمى، ج ١، تهران، نشر نو، ١٣٧٠، صص ٤٣- ١١.

[٧]. ر. ك: الوين و هيدى تافلر، جنگ و پادجنگ (زنده ماندن در سپيده دم سده بيست و يكم)، ترجمه مهدى بشارت، تهران، انتشارات اطلاعات، ١٣٧٤، صص ٥١- ٥٠.

[٨]. همان، صص ٩٥- ٨٧. همچنين ر. ك: الوين و هايدى تافلر، جنگ و ضدجنگ (ترجمه ديگر)، ترجمه هين دخت خوارزمى، تهران، سيمرغ، ١٣٧٥، صص ٨٣- ٧٣؛ و همان نويسندگان، به سوى تمدن جديد، ترجمه محمدرضا جعفرى، تهران، سيمرغ، ١٣٧٤، صص ٦٦- ٥٧.

[٩]. ر. ك: همان، صص ١٢٢- ٩٦.