اعتیاد یک اختلال جسمی، روانی و اجتماعی است که در دسته‌ی بیماری‌های طبقه‌بندی شده است، بروز این مسأله علت های زیادی دارد، فاکتورهای فردی، ژنتیکی، اجتماعی و همچنین خواص شیمیایی و فارماکولوژیکی داروها و مواد در بروز اعتیاد نقش دارند.

با توجه به تحقیقات متعددی که در خصوص علل اعتیاد به مواد مخدر صورت گرفته، هم اینک علل متعددی برای معضل مذکور مطرح شده است، تا آنجا که در سال ١٣٧٨ مدیر کل دفتر مطالعات و پژوهش ستاد مبارزه با مواد مخدر نهاد ریاست جمهوری اعلام کرد «براساس تحقیقات به عمل آمده، ٣٠٠ علت برای گرایش به موادّ مخدّر شناسایی شده است».[١]

حال ما در اینجا به اقتضای بحث، علل گرایش به اعتیاد را به چهار دسته کلی تقسیم و مورد بحث قرار می‌دهیم که عبارتند از:

الف) عوامل روانی ( مربوط به خود فرد است)

از نقطه نظر متخصصین علوم رفتاری عقیده بر این است که اعتیاد به مواد مخدر به گونه‌ای غیرمستقیم پاسخی است منفی در مقابل فشارهای مختلف درونی و بیرونی که بر فرد وارد می‌آید و افراد از این طریق سعی می‌کنند که دردها و مسایل درونی خود را کم کرده یا تسکین دهند و در حقیقت

[١] . فرهنگ آفرینش، شماره ٣١٧، ص١٠ .