ديگر شمشير نيست مگر ذوالفقار و جوانمردى نيست مگر على؛ هرگاه بخواهيد گريه كنيد سزاوار است بر كسى كه وفا را به نهايت رساند گريه كنيد. او «حمزه»، برادر وفادار ابوطالب است.

در اين حال خبر شهادت جناب حمزه به هند مادر معاويه رسيد. آن سنگدل بر بالين حمزه آمد. سينه آن حضرت را شكافت و جگر او را از بدن خارج كرد و در دهان گذاشت. هنگامى كه پيامبر بر بالين حمزه آمد و عم گرامى خود را بدان حال ديد گريه شديدى كرد و فرمود: اى عمو خدا تو را رحمت كند كه بسيار صله‌رحم و كار نيك مى‌كردى. سپس بر پيكر حمزه با هفتاد تكبير نماز خواند و بر هر شهيدى كه نماز مى‌خواند حمزه را نيز شركت مى‌داد. لذا از آن روز ملقب به سيدالشهدا شد.

در اين نبرد ٢٣ نفر از كفّار، كشته و ٧٠ نفر از مسلمين شهيد شدند. پس از جنگ در مدينه شايعه شد كه رسول خدا كشته شده‌است. در اين حال زنان و نزديكان پيامبر تا لشگرگاه دويدند. نخستين نفر، حضرت زهرا (س) بود كه پدر خود را با آن جراحات در آغوش كشيد و به شدت گريست و خونها را از سر و صورت آن حضرت پاك كرد. پس از دفن شهدا، پيغمبر و يارانش به سمت مدينه حركت كردند. زنها و وابستگان شهدا كه به استقبال مى‌آمدند، حضرت آنان را بر مرگ شهيدانشان تسليت مى‌داد. آنها به پيغمبر عرض مى‌كردند چون ما شما را سلامت يافتيم ديگر تأسف و مصيبتى نداريم.

يكى از كسانى كه در جنگ احد به شهادت رسيد تازه دامادى بود به نام حنظله. او روز جمعه عروسى كرد و روز شنبه مجالى براى غسل جنابت نيافت و به منظور اطاعت از پيامبر، بى‌درنگ به احد