اراده الهى نسبت به ميقات، كه در احكام آن تجلى يافته، عبارت است از آنكه بنده ابتدا با بريدن از همه تعلقات و جدا شدن از هر آنچه او را به مظاهر دنيوى جلب مى‌كند و حرام‌كردن هر چه غيرخدا است، خود را به ربّ و مدبّر خود نزديك كند؛ سپس با نيت و آهنگ عمره مفرده لباس احرام به تن كند و با آن بديها را از حريم وجود خود دور سازد. آن‌گاه با سر دادن لبيك، دعوت‌الهى را پاسخ دهد. اين سه حكم الهى كه در ميقات تحقق مى‌يابد و از عاليترين فرائض ايمان است، جايگاه رفيع و مكانت منيع ميقات را مى‌نماياند.

اين منزل وجايگاه خود، داراى مراتبى است؛ مهمتر از همه مرتبه، توبه است و معناى توبه، كه منزل اول سلوك است؛ يعنى رجوع از شيطانها و طاغوتها به سوى اللّه، رجوع از خوى انسانى به نفس روحانى، رجوع از طبيعت به سوى روحانيت، رجوع از هوى و هوس و نفس امّاره به معنويت و فضائل و بيانگر اين معناست كه از ميان مردم برود در صورتى كه احدى از وى ناراضى نيست جز شيطان.

حقيقت بنيادين توبه چيزى جز رو گرداندن و رو كردن نيست. نقطه آغازين در اين رجوع، تفكر در تبعات و آثار وحشت‌انگيز گناه و روشن كردن آتش ندامت در سينه و قلب است. در اين هنگام است كه بيدار مى‌شود و آگاهى مى‌يابد كه: خداوند چه توفيقى به وى عنايت كرده است، توجه به اينكه در اين سفر نبايد كسى يا چيزى او را مشغول كند، آگاهى از اينكه اگر اعمال مقبولى انجام دهد به هدف خلقت انسان؛ يعنى مقام لقا و عبوديت، خواهد رسيد و اينگه قبولى عمل در گرو تقواى الهى است كه فرمود: انما يتقبل اللّه من المتقين.[١]

در مسجد شجره قرار مى‌گيرى كه ميقات كسانى است كه از مدينه‌

[١] - مائده، آيه ٢٧.