احد كوهى است قرمز رنگ و بزرگ كه طول آن از شرق به غرب تقريبا هفت‌كيلومتر و در شمال‌شرقى شهر مدينه واقع شده‌است و تا مسجدالنبى حدود ٦ كيلومتر فاصله دارد. علت نامگذارى آن به احد اين است كه اين كوه تك است و به سلسله‌جبال اطراف اتصال ندارد.

گر چه نگاه‌ظاهربين در دامنه‌احد، جز چند قبر و يك‌مسجد و كوه قرمز رنگ، چيزى نمى‌بيند، ولى اگر با معرفت و دقت، آن را بنگريد، جاى‌جاى آن‌باشما سخن‌مى‌گويد. اين سرزمين يادآور خاطرات جنگ احد و فداكارى و جانفشانى مسلمانان در راه اسلام‌است. اين سرزمين به شما مى‌گويد كه ياران دين خداوند، با سلاح ايمان مى‌جنگيدند و مردان بزرگى مانند حمزه‌سيدالشهدا، در نگهدارى از دين، جان خود را به چيزى نشمرده و با آغوش باز از مرگ و شهادت استقبال كردند.

اين سرزمين مى‌گويد: زمانى‌كه مسلمانان با اخلاص و تحت‌فرمان پيامبر (ص) جهاد كردند، پيروز شدند اما به‌محض‌اينكه به نيت غنايم مادى، از فرمان پيغمبر سرپيچى كردند، شكست خوردند. احد به ما درس اطاعت از ولايت مى‌دهد و مى‌گويد: شكست تو زمانى است كه از فرمان رهبر و ولىّ جامعه تخطّى كنى؛ تخطى يعنى دنياگرايى و چشم به مطامع دنيادوختن كه مساوى‌است با شكست و خذلان.

كوه احد مقدس است؛ چرا كه پيغمبر (ص) فرمود: كوه احد ما را دوست دارد و ما هم آن را دوست داريم.

و اينك مختصرى از تاريخ جنگ احد؛ بعد از پيروزى مسلمانان در جنگ بدر (سال دوم هجرى)، كفار قريش براى انتقام از مسلمانان نيرويى عظيم با كمك مشركين و قبايل اطراف مكّه فراهم‌كردند. اين سپاه با هزار سرباز جنگى، سه هزار شتر و دويست اسب و هفتصد