از مهدى (عج) هرچه بگوييم حكايت انگشتانه و درياست. ايشان در چشم‌انداز بسيار مرتفعى هستند و ما از هرزاويه‌اى كه بخواهيم به ايشان بنگريم بايد كلاهمان را از سرمان برداريم تا نيفتد. ايشان بر روى بام جهان و بر شانه تاريخ ايستاده‌اند، درحالى‌كه ما زير دست و پاى جهان و زير چرخهاى ارّابه تاريخ دست و پا مى‌زنيم. نه ما، بلكه همه بشريّت.

قيام مهدى (عج)، نقطه غليان تاريخ و شوك بزرگ تاريخى است كه عليه ستمگران جهان و براى گشودن راه تنفّس بشريّت محروم وارد مى‌شود و براساس روايات، نه فقط راه تنفّس، بلكه ايشان راه تعقّل را هم براى بشريّت، باز مى‌كنند.

بخشهاى عظيمى از ظرفيت بالقوّه تعقّل و عقلانيّت بشر تا قبل از ظهور ايشان تعطيل است و در روايات رسيده است كه وقتى ايشان بيايند عقلانيّت، تازه‌

[١] - متن سخنرانى در تالار فردوسى، دانشكده ادبيات، دانشگاه تهران- ٢٢ مهر ٨٠.