روز چهارشنبه سوم ديوان شد و تدابير لازمه راجعه به عودت اردوى همايون را مشورت كردند. روز پنج‌شنبه چهارم، جمعه پنجم تعطيل. چاپار از حضرت وليعهد آمد. روز شنبه ششم عقد ديوان شد. از مآل مكتوب‌هاى شاهزاده مفهوم گرديد كه فرمانفرماى بغدان فوت كرده، در جايش استفان بيگ فرمانفرما انتخاب شده و از جانب مجارستان ايلچى آمده، على الرسم حبس گرديده است. روز يكشنبه هفتم از جانب خان قريم و قبچاق ايلچى آمد و ديوان شد و در همين روز از دياربكر چاپار آمد و از مضمون مكتوب سردار شرق مفهوم گرديد كه چاپان سلطان از امراى نامدار شاه اسماعيل متوجه آن حوالى شده است. بنابرين حكم شريف به امرايى كه با احمد پاشاى مرحوم متوجه آناطولى شده بودند، فرستاده شد كه در نواحى حلب اردو زده منتظر امر ثانى شوند و به على بيگ شاهسواراوغلى و محمود بيگ رمضان‌اوغلى امر شد كه با ابواب‌جمعى خودشان حاضر سفر باشند.

روز دوشنبه هشتم از جانب سلطان ممالك فاس و مراكش، واقع در اقصاى مغرب سفير آمد. چون سلطان مشار اليه تبريك فتوحات و عرض اخلاص و اظهار يگانگى نموده بود، موجب محظوظيت همايون شد و جواب نامه سلطان مشار اليه را نوشته و سفيرش انعام و خلعت و در مقابله از براى سلطان مشار اليه هداياى مناسبه به سفير مشار اليه داده، او را مرخص فرمودند. از روز سه‌شنبه نهم تا روز دوشنبه پانزدهم، قابل ثبت وقايعى به وقوع نپيوست. اما در روز دوشنبه پانزدهم، حضرت خداوندگار متوجه شهر قاهره شده، خانه‌اى كه فرهاد پاشا نشسته بودند و مشرف [بر] بركة النيل بود، به مقدم خودشان مشرّف فرمودند.

از سه‌شنبه شانزدهم تا يكشنبه بيست و يكم تعطيل بود و قابل ثبت وقوعاتى واقع نگشت.

روز بيست و يكم بنا به عرض حضرت وليعهد، سخت نوشته شد كه مسيح بيگ از شهر و دين بيرون رود و مشغول چپاول گردد. روز دوشنبه بيست و دوم حكم شد از براى بريدن و قسمت نمودن رود نيل به جداول زراعت، تمام لشكر و وزرا و امرا از اردو و شهر بيرون آمدند و حضرت خداوندگار نيز فقط به يك علم لعل‌گون و نقاره‌خانه تشريف فرما شده، داد رود نيل را على العاده بريدند. و در اين روز مردم تماما مبتهج و مسرور گرديدند. از روز سه‌شنبه بيست و سوم تا روز سه‌شنبه سلخ وقوعاتى ظاهر نشد كه ثبت شود. فقط روز پنج‌شنبه بيست و پنجم صولاق‌باشى حضرت وليعهد كه از براى عرض بعض معروضات محرمانه آمده بود، مرخص شد و از دريا متوجّه اسلامبول گرديد.

وقايع ماه شعبان المعظم سنه ٩٢٣

روز چهارشنبه غرّه پنج‌شنبه دوم تعطيل. جمعه سوم، حضرت خداوندگار نماز جمعه را على الرسم در جامع الازهر ادا فرمودند. روز شنبه چهارم ديوان شد. بعد التذكر قرار دادند كه دو