در تواريخ قديمه قره حميد مى‌نگارند و امروز معروف به دياربكر است، ضبط كرده، در آن حوالى از براى ايرانيان جز ماردين و سيورك و سعرد و خرپوت و معدن جايى را نگذاشتند. و از يك طرف نيز عبيد خان اوزبك و شيخ ابراهيم شيروانشاهى و ساير امراى مستقل را كه در اطراف ايران، هم حدود بودند، از براى عدوات سلطنت صفويه تحريك مى‌نمود و سخت قدغن كردند كه از ايران احدى را در خاك عثمانى قبول نكرده بيرون كنند و هركس از ايران به ممالك عثمانى بيايد، مالش را ضبط كرده بعد بكشند. و احدى از رعيّت عثمانى به خاك ايران نرود و اگر برود كشته شود.

خلاصه كار و افكار طرفين بر اين منوال معروض بود كه سال نهصد و بيست و يكم هجرى [٩٢١] موافق سال هزار و پانصد و پانزده ميلادى [١٥١٥] به انجام رسيد.

وقايع سال نهصد و بيست و دوم [٩٢٢]

وقايع محرّم الحرام سنه ٩٢٢

روز اول ماه مزبور على العاده، ديوان عالى شد. با اينكه حضرت خداوندگار رسم تبريك سال را به جا آورده، انعام محرّميه عموم بندگان را مرحمت فرمودند، باز به امناى دولت روى التفات نشان نداده، ديوان را خلاف عادت قديمه، زودتر از وقت به هم زده، بى‌التفاتى خودشان را واضح ساختند.

روز پنجم حكم مؤكد صادر گشت كه اگر شاه اسماعيل به سمت دياربكر بيايد، محمد بيگ ميرآخور از قشون، مقدار كافى از مردان نبردآزما انتخاب نموده، قلعه آمد را حفظ نمايد و باقى لشكر نيز از پشت شاه اسماعيل داخل چخورسعد شده بتازند و خط رجعت او را خراب نمايند. روز هفتم از براى جناب شيخ الاسلام هفتصد و پنجاه تومان انعام و يك بطانه سمور خلعت مرحمت گرديد.

روز نوزدهم نظام الدين چاپارى از دياربكر آمد.

روز بيستم ديوان شد. احوال دياربكر از روى تحقيقات نظام الدين، به عرض رسانيد.

روز بيست و يكم، حضرت خداوندگار به عزم شكار، بالعزّ و الافتخار، به سمت يانبولى عزيمت فرمودند. در موكب همايون، جز خواجه افندى و امير علم و امير آخور و آقاى در خانه و ساير عمله شكار احدى نبود. در همين روز، موكب همايونى در قريه حمزه بيگلو توقف كرد و پاشايان در خصوص نظام الدين به اين قريه احضار گرديد.

روز بيست و دوم در قريه حمزه بيگلو عقد ديوان شد. امور راجعه به مأموريت نظام الدين مذاكره گرديده، هر قرارى لازم بود داده شد و پاشايان عودت به شهر نمودند.

روز بيست و سوم حضرت خداوندگار عازم شكار شده؛ هفت هشت روز در شكارگاه‌ها هم تفرّج فرمودند. در همين روز، در شهر پاشايان و ساير اعيان، عقد ديوان كرده، على الفور