انقلاب الاسلام بين الخواص و العوام - اسپناقچى پاشازاده، محمدعارف - الصفحة ٢١٥
جاى مناسبى واقع در ساحل رود نيل اردو زده توقف فرمودند. بيگلربيگى روم ايلى و آناطولى و على شهسواراوغلى از لشكريان، مقدار كافى سوارهاى دلير و مجرّب و بهادر را انتخاب كرده، تومانباى را تعاقبا به ايلغار متوجه سمت بحيره شدند. امروز جمعى از امراى چراكسه دستگير و به حكم همايونى مقتول گشتند. طولاباى از بيگباشيان و نايب قلعه قاهره و تيمور رزدهكش و تيتى بيگ خزانهدار و اوكماس نائب شام و انس حاجب الحجاب از آن جمله بود. صبح روز جمعه چهارم ديوان شد. مصلح الدين ملقّب به وزان، به همراهى بعضى از سلحداران، از عقب متعاقبين فرستاده شد كه خبرى از تومانباى بياورد. امروز حكم شد گردن جمعى از چراكسه را زدند. اينها از آن اشخاص شرارت اختصاص بودند كه در زير لباس اسلحه پنهان كرده، در گوشه و كنار راه مىرفتند كه اگر تومانباى غالب شود، ملحق به او شده مقاتله نمايند.
روز شنبه پنجم، اردوى سلطانى از اين منزل كوچيده، در منزل ام الدينار واقع در ساحل نيل نزول كرد. امروز هم از امراى متعاقبين خبرى نرسيد و مصلح الدين هم بعد از جستجو، بىخبر عودت نمود. لهذا محمد آقاى قاپوچىباشى و سنان آقاى رئيس دلاوران غربا با جمعى از دلاوران برّا و حامداوغلى نيلبيگى با كشتىها نهرا فرستاده شد كه خبرى از امراى متعاقبين و تومانباى بياورند. روز يكشنبه ششم خبر رسيد كه از ثمره توفيقات ربانى و يارى بخت سلطانى، تومانباى گرفتار گرديد. در اين روز فيروز در قلوب لشكر و تاجور، انواع سرور و حبور حاصل گشته، عموم اهالى اردو حضرت سلطان را و سلطان غازيان را تبريك گفته، اظهار شادكامى و عرض تشكر به بارگاه حضرت لا ينام نمودند. معلوم شد كه تومانباى را متعاقبين در موضع بحيره واقعه در قرب قصبچه مسخون كه سرحدّ ولايت چول و باديه مغرب است، مىيابند كه در تدارك عبور از نيل و به التجاى مغرب است. على بيگ شهسواراوغلى و ساير امراى متعاقبين، او را كه در اين حالت مىبينند، بدون فوت وقت خود را به او رسانيده، آدمهايشان مىكشند و او نيز از ترس شمشير خود را به نيل مىاندازد در گرداب حيرت مستغرق بوده كه كمندى به گردنش انداخته بيرون مىكشند و با حرمت سوار قاطر كرده، به راه مىافتند. و در همين روز اختيار بيگ كدخداى آناطولى نصب گرديد.
روز دوشنبه هفتم تومانباى را امراى متعاقبين آورده، داخل ديوان نمودند. حكم شد، طبل بشارت زده، اظهار شادمانى كردند. در ديوان محمد پاشا و ساير امرا و آقايان دست بوسيده تبريك گفتند. تومانباى را به چادر كدخداى قاپوچىها مهمان دادند. از دستگاه سلطنت يك لحاف و يك متكا فرستاده رعايت گرديد. روز سهشنبه هشتم فرهاد پاشا با ابوابجمعى خود مأمور به تنبيه عربان عاصيه بعض محال گرديد. روز چهارشنبه نهم، اول ابريل، مصطفى پاشا بيگلربيگى روم ايلى با ابوابجمعى خود، مأمور به تنبيه عصات جزيره منوقيه شده رفت. روز پنجشنبه دهم، اردوى همايون از ام الدينار كوچ كرده، عودت به جيزه كه در مقابل بولاق واقع