انقلاب الاسلام بين الخواص و العوام
 
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص

انقلاب الاسلام بين الخواص و العوام - اسپناقچى پاشازاده، محمدعارف - الصفحة ٢٠٦

جلو معابر دسته‌هاى هجوم مصرى‌ها گذارده، شروع به جنگ نمودند.

توپچيان عثمانى كه در آن زمان هم فائق‌تر از توپچى‌هاى ساير ممالك بودند، بناى شليك را گذارده، در مدت دو ساعت، توپ و خمپاره‌هاى دشمن را با توپچيان و تفنگچيان فرنگى محو و نابود ساخته، حسم و فصل دعوى را به حكم حسام خون‌آشام و سنان جان‌ستان حوالت نمودند. گرد و غبار متصاعد از حركات سم ستوران مخلوط به دود باروط، مانع مرور ذرّات نور مشعل خور شده، سياهى كثيف متعفّن عالم را فرا گرفت. ترك و تاجيك با عرب يكرنگ شده، جز زبان و صدا فارقه بين الفريقين نبود. لشكر عثمانى اللّه اللّه مى‌گفتند.

مصريان اللهمّ انصرنا مى‌خواندند.

خلاصه اين جنگ، از اوّل صبح تا عصر طول كشيد. در اين مدّت، چند بار عثمانيان مصريان را و مصريان عثمانيان را منهزم ساخته، ولى قطعيا هيچ‌يكى غلبه بر ديگرى ننموده بودند. نيم ساعت از عصر گذشته بود كه مصريان جمع شده، بالمرّه يك حمله مأيوسانه بر قلب عثمانى كرده، بناى كشتارى را گذاردند. نزديك بود كه مصرى‌ها غلبه نمايند. حضرت خداوندگار بالى آقا را با جماعت دلاوران سپاهى به امداد قلب فرستاده، قوت تازه به قلب آنها دادند. امداديان كه رسيد، قشون قلب مصريان را رستمانه استقبال كرده، در مدت ده دقيقه، شكست قطعى به آنها رسانيدند. امّا افسوس كه در اين هنگام سنان زهرناكى به سينه و پيكان سهمناكى به پهلوى سرخيل دليران، سنان پاشاى سپهسالار اعظم رسيده، در آغور حضرت خداوندگار، به دار القرار روانه ساخت.

مورّخين بر آنند كه تومانباى كه سنان پاشاى صدر اعظم را در جلو لشكر عثمانى ديد، به گمان اينكه حضرت خداوندگار است، اسب تاخته نيزه زهرناكى به سينه آن سردار نامدار زد.

در آن بين، يكى از امراى چراكسه نيز تيرى پرتاب كرد. آن تير هم به پهلوى آن وزير دلير فرورفت و در همان آن از اسب افتاده، محتضر شد. الحكم للّه العلىّ الاكبر. در وقوع اين مصيبت، اضطراب و حيرت بسيار و انكسار و ضجرت بيشمار بر همه مستولى گرديد. حتّى حضرت سلطان در حالت احتضار بر سر آن سپهسالار نامدار آمده، سرش را به زانوى خويش گذارده، با دست مبارك شربت خوشگوار آشاميد و اشك‌ريزان فرمود: سنان جان! سليم بقاى وجودت را مى‌خواست كه از ثمره تدابير عاقلانه و حركات رستمانه تو، مالك چند هزار مصر شود! دولت و ملّت تا قيامت افسوس دارد كه در مقابل يك مصر، مثل تو عزيز هزاران، مصر را فدا كند! در اين بين آن غازى قهرمان صولت چشم خود را باز كرده گفت: «الحمد للّه! دشمن مقهور گرديد و شرفى است از براى سنان كه در اين جنگ به سفيدرويى و نيك‌نامى جان مى‌دهد! شما از من دست كشيده، دشمن را تعاقب نماييد كه ...». حضرت خداوندگار ديدند كه وفات يافت، بالبداهه اين بيت را بزبان مبارك آوردند: