انقلاب الاسلام بين الخواص و العوام - اسپناقچى پاشازاده، محمدعارف - الصفحة ١٥٦
شرح حال فضل بن روزبهان
مؤلف تاريخ احسن التواريخ[١] در ذكر وفيات سال نهصد و بيست و شش [٩٢٦] مىنگارد كه خواجه مولاناى اصفهانى در مذهب تسنن متعصّب بود. در زمان ظهور دولت خاقان اسكندرشأن به هرات رفت و بعد از آنكه شيبك خان به خراسان استيلا يافت، مولانا ملازمت خان اختيار نمود. خان او را دايم به واسطه عداوت اهل بيت طعنه مىزد و در بخارا در پنجم جمادى الاولى در سنه مذكور درگذشت. تاريخ عالمآراى [امينى][٢] از جمله تصانيف اوست.[٣] انتهى.
استطراد: از مشار اليه قصيده عريضهمانندى ديگر هم به زبان جغتايى در منشآت فريدون بيگ ضبط است كه به دربار سلطان سليم فرستاده است. چون اشارتى نبود كه در كدام تاريخ تقديم داشته، مناسب ديده شد كه در ذيل اين فراز، عينا نوشته شود.
صورت قصيده خواجه اصفهانى
|
براى[٤] خضر سوى حضرت اسكندر ثانى |
نياز بنده او خواجه ملاى صفاهانى |
|
|
اى خلافت سريرينك شاهى |
وى عدالت سپهرينك ماهى |
|
|
اى سليمان صفات و عيسى دم |
وى نبى خصلت و ولى مقدم |
|
|
اى سخا ملكيده سپهسالار |
وى شجاعت ممالكينده مدار |
|
|
اى سكندر سپاه و خضر الهام |
وى مسيحا دم و كليم كلام |
|
|
اى ديانت جهانيغا سلطان |
شاه بن شاه و خسرو دوران |
|
|
اى يوزينگ آفتاب اوج جلال |
عالم اهلى قاشيندا ذرّه مثال |
|
|
تا ظهور ايلدينگ بو عالمآرا |
توشتى ذوق و سرور آدم آرا |
|
|
چالدينك ايشه جهاندا كوس نويد |
يتتى دين اهلغه صداى بريد |
|
|
خسرو دين پناه شاه سليم |
صدف دهر ايچنده درّ يتيم |
|
|
تايدى حق يوليدا طريق هدا |
خلّد اللّه ملكه ابدا |
|
|
اهل اسلامنى هدايت قيل |
طرق شرعنى حمايت[٥] قيل |
|
|
بيله كيم عدل و داد وار سنگا |
يار بولسون چهار يار سنگا |
|
|
بار عدل و سخاك ايچون حيران |
يوز تومان حاتم ايله نوشروان |
|
|
بيله كيم سنگا يار[٦] فتح و ظهر |
قدرت حق دورنه فعل بشر |
|
|
من ديمان كيم زمانه شاهى سين |
بلكه سن قدرت الهى سين |
|
[١] - در اصل به خطا: روضة الصفوية.
[٢] - افزوده ماست.
[٣] - احسن التواريخ، ص ٢٢٦، خلد برين، ص ٣١٧
[٤] - در متن نوايى: ببراى
[٥] - در متن نوايى: رعايت.
[٦] - در متن نوايى: بار