در مكتب اهل بيت - معاونت امور فرهنگى مجمع جهاني اهل بيت - الصفحة ٦٩ - قسمت اول
ابن حبّان او را از جمله موثّقان دانسته است.[١]
ج: ابن جريح عبدالملك بن العزيز. ابن حبّان او را از ثقات و از فقهاى اهل حجاز دانسته است.
ابن حجر گفته است:
«او ثقه و كثيرالحديث بوده است؛ به حديثهايش احتجاج مىشود و در طبقهه اوّل از اصحاب زهرى قرار دارد».[٢]
د: نافع ابوعبدالله (آزاد كرده عمر). ابن سعد مىگويد:
«او ثقه و كثيرالحديث بوده است».
ابن خراش مىگويد:
«او مردى ثقه و شريف بوده است».[٣]
پس از بررسى صحّت سند اين روايات و عدم صحّت سند رواياتى كه مبدأ اذان را رؤياى ابن زيد و ابن خطّاب مىداند، جاى طرح اين سؤال است كه مقصود از جمله: «پيامبر به بلال دستور داد». چيست؟ ابن حجر عسقلانى در پاسخ به اين سؤال مىنويسد:
«درباره جمله: فامِرَ بلال- كه در بيشتر روايات به صورت مجهول آمده است- اهل حديث و اهل اصول، اختلاف پيدا كردهاند. ظاهر اين است كه منظور از «امر»، امر كسى است كه
[١] - رجال صحيح بخارى: ٢/ ٤٩٦، شرح حال شماره ٧٦٠.
[٢] - تهذيب التهذيب: ٦/ ٤٠٢، شرح حال شماره ٨٥٥.
[٣] - تهذيب التهذيب: ٢/ ٧٤٦، شرح حال شماره ١٢٤٩.