در مكتب اهل بيت - معاونت امور فرهنگى مجمع جهاني اهل بيت - الصفحة ٤٩ - وجه سوم حكم تثويب در اذان در نظر علماى عامه
در جامع المسانيد از حمّاد، از ابراهيم روايت شده است كه از ابوحنيفه درباره تثويب پرسيدم، پاسخ داد:
«اين فقرهاى است كه مردم آن را ايجاد كردهاند و چيز بسيار خوبى است كه ابداع نمودهاند. و به اين صورت است كه مؤذّن پس از اتمام اذان، دو مرتبه مىگويد: الصلاة خير من النوم. اين را امام محمّد بن حسن شيبانى نقل كرده است و او آن را از ابوحنيفه روايت كرده و گفته است: اين نظر ابوحنيفه است كه بدان عمل مىكنيم».[١]
شافعى در قديم، قايل به شرعيّت تثويب بوده است، امّا پس از آن، قايل به كراهت آن شد. و از ابوحنيفه روايت شده است درباره موضع و جايگاه اين جمله نيز اختلاف شده است.
قول مشهور اين است كه تنها در نماز صبح گفته مىشود و نظر نخعى و ابويوسف اين است كه در تمام نمازها گفته مىشود. و شعبى و ديگران روايت كردهاند كه در نماز عشا و صبح مستحب است.
عترت پيامبر (ص) و شافعى در يكى از قولهايش گفتهاند كه تثويب، بدعت است. وى در البحر گفته است كه: «تثويب را عمر بنيان گذاشت». و پسرش عبدالله گفت: «اين بدعت است». و
[١] - جامع المسانيد، خوارزمى: ١/ ٢٩٦.