بانكدارى از نگاه اسلام - فياض، شيخ محمد اسحاق - الصفحة ٧٦ - جاى گزين پنجم- شركت

جاى‌گزين پنجم- شركت‌

عبارت است از قراردادى كه بين دو نفر يا بيش‌تر منعقد مى‌شود. لازمه وجود شركت اين است كه هر يك از افراد به منظور سودآورى و با پرداخت مبلغى، در پروژه معين تجارى، صنعتى يا كشاورزى سرمايه گذارى مى‌كنند و سهيم مى‌شوند.

شركت به جاى اين‌كه از بانك با بهره ربوى قرض بگيرد، از بانك مى‌خواهد بخشى از سرمايه شركت را تأمين كند و اين بخش، سهم مشاركت بانك شمرده مى‌شود. بنا بر اين، بانك يكى از شريكان به حساب مى‌آيد. در نتيجه، سرمايه شركت از مجموع سهم بانك و سهم سرمايه‌گذاران (سپرده‌گذاران) تشكيل مى‌شود و سهم هر يك از شريكان به تناسب درصد سهم‌شان مشخص مى‌شود و سود نيز به همان نسبت بين شريكان تقسيم مى‌گردد.

طبيعى است كه سود بانك از سهام و مشاركت در شركت‌هاى تجارى، صنعتى يا كشاورزى و مانند آن، كم‌تر از فايده‌اى نيست كه از طريق اعطاى وام‌هاى ربوى به مشتريان خود به دست مى‌آورد؛ زيرا بانك به صورت اتفاقى و بدون محسابه، به مشاركت و دريافت سهم از شركت‌هاى سرمايه‌گذارى ورود نمى‌كند، بلكه بعد از بررسى ميزان موفقيت و شناخت كافى از سهام‌داران آن شركت- كه داراى سابقه درخشان در عرصه‌هاى تجارت، صنعت و مانند آن باشد- اقدام به سرمايه‌گذارى مى‌كند. براى بانك اين امكان وجود دارد كه در اداره‌كردن شركت، خود سرمايه‌گذاران يا شخصى ديگر در كنار سرمايه‌گذاران را وكيل خود قرار دهد. در هر دو صورت، وكيل بانك، مسئول و ضامن خسارت‌ها نيست، مگر اين‌كه افراط و تفريط كرده باشد و مقصر شناخته شود.