بانكدارى از نگاه اسلام - فياض، شيخ محمد اسحاق - الصفحة ١٢ - آزادى فعاليت اقتصادى در چارچوب شرع

اقتصادى، تجارى و تبادلى بپردازند و از ثروت‌هاى طبيعى استفاده كنند، اما بايد اين استفاده، در برابر كار و تلاشى باشد كه در راه به دست آوردن آن انجام مى‌دهند، مانند احياى زمين، جمع‌آورى ثروت‌هاى منقول (حيازات)، انتقال آن از جاى طبيعى‌شان و قرار دادن آن در حوزه و قلمرو خودشان؛ حال چه اين‌كار به صورت مستقيم انجام گيرد و چه به صورت غيرمستقيم.[١]

آيت‌الله فياض در كتاب الاراضى خود نيز با يادآورى نقش كار و تلاش در اقتصاد چنين مى‌نويسد:

در ثروت‌هاى طبيعى از قبيل حيازات، احياى موات، آب و ... هر فرد به اندازه كار و تلاشى كه براى به دست آوردن آن‌ها مبذول مى‌دارد، داراى حق است. بنا بر اين، انسان به هر اندازه‌اى كه براى به دست آوردن ثروت‌هاى طبيعى تلاش كند، به همان اندازه مى‌تواند از آن بهره‌بردارى نمايد.[٢]

روشن است كه در همه اين موارد، مى‌بايست فعاليت‌هاى اقتصادى در آن حدودى باشد كه شرع آن را مجاز دانسته است.[٣]

از اين‌جا روشن مى‌شود كه احيا و حيازت، از اعمال انتفاعى است كه داراى ارزش اقتصادى مى‌باشد و از اعمال احتكارى محسوب نمى‌شود؛ زيرا اعمال احتكارى آن‌جاست كه فرد بر ثروت‌هاى‌

[١] - همان.

[٢] - نك: محمداسحاق فياض، الاراضى، ص ٣٩٣.

[٣] - محمداسحاق فياض، الانموذج فى منهج الحكومة الاسلاميه، ص ٥٤.