بانكدارى از نگاه اسلام - فياض، شيخ محمد اسحاق - الصفحة ٢٤١ - ٣- كالا

مال ديگرى تصرف كنند، حتى اگر عقد به موجب قوانين جدى بازار باطل باشد.

٣- كالا

داد و ستد انواع كالاى خارجى مانند: پارچه، مصالح ساختمانى و تأسيساتى، الكتريكى، صنعتى و نظير آن را در بازار بورس و ديگر بازارها، به يكى از شكل‌هاى زير مى‌توان بررسى كرد:

١. معامله تعداد معيّنى كالا با اوصاف معين و شرطهاى مشخص طبق قرارداد صورت مى‌گيرد، به گونه‌اى كه عوض و معوّض نقدى است.

٢. معامله به صورت خريد و فروش و بر اساس قراردادهايى صورت مى‌گيرد كه در آن عوض نقدى و معوّض مؤجل دريافت مى‌شود. مثلًا دو طرف توافق مى‌كنند تا يك طرف، ثمن را به صورت نقدى بپردازد و طرف ديگر، معوّض را بعد از ده روز، دو هفته يا بيش‌تر تحويل بدهد.

٣. معامله بر اساس قراردادهايى صورت مى‌گيرد كه در آن، معوّض الآن تحويل مشترى مى‌شود و عوض به صورت مؤجل پرداخت گردد.

اين سه نوع قرارداد بدون اشكال است.

٤. معامله در ضمن قراردادهايى صورت مى‌گيرد كه عوض و معوّض به صورت مؤجل پرداخت شود. پيش‌تر گذشت كه اين قراردادها مشمول ادلّه‌هاى خاص شرعى نمى‌شود، اما مشمول اطلاق قول خداوند است كه مى‌فرمايد: «لا تَأْكُلُوا أَمْوالَكُمْ بَيْنَكُمْ بِالْباطِلِ إِلَّا أَنْ تَكُونَ تِجارَةً عَنْ‌