نهج البلاغه

90 - از خطبه هاى آن حضرت عليه السّلام است معروف به خطبة الأشباح

قسمتى از اين خطبه است (در بيان كيفيّت و چگونگى خلقت اشياء و اينكه خداوند سبحان از صفات مخلوقات منزّه و مبرّى است)

و قسمتى از اين خطبه در بيان كيفيّت و چگونگى آسمان است (در تعقيب وصف قدرت و توانائى خداوند متعال در باب آفريدن اشياء، چگونگى آفرينش آسمان را «كه از مخلوقات شگفت آور و دلالت بر عظمت قدرت او دارد» بيان مى فرمايد)

و قسمتى از اين خطبه در وصف ملائكه است

و قسمتى از اين خطبه در بيان چگونگى آفرينش زمين و گسترانيده شدن بر روى آب است

91 - از سخنان آن حضرت عليه السّلام است هنگام بيعت كردن مردم با آن بزرگوار

92 - از خطبه هاى آن حضرت عليه السّلام است (كه پس از خاتمه جنگ نهروان فرموده

93 - از خطبه هاى آن حضرت عليه السّلام است (كه بعضى از اوصاف خداوند را ياد آورى نموده

94 - از خطبه هاى آن حضرت عليه السّلام است (در وصف پيغمبر اكرم)

95 - از خطبه هاى ديگر (آن حضرت عليه السّلام) است (در حمد و ثناى الهىّ و وصف حضرت رسول «صلّى اللّه عليه و آله)

قسمت أول خطبه

قسمتى از اين خطبه در وصف رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله مى باشد

96 - از سخنان آن حضرت عليه السّلام است (در اينكه ستمگر بالأخره كيفر خواهد ديد و خداوند از او بازخواست خواهد نمود

97 - از سخنان آن حضرت عليه السّلام است (در ابتلاى مردم بظلم و ستم بنى اميّه)

98 - از خطبه هاى آن حضرت عليه السّلام است (در بى اعتبارى دنيا و دل نبستن بآن)

99 - از خطبه هاى ديگر (آن حضرت عليه السّلام) است (اشاره به كشته شدن خود و آمدن حضرت صاحب الزّمان «عجّل اللّه فرجه» كه از جمله اخبار غيبيّه مى باشد)

100 - از خطبه هاى ديگر (آن حضرت عليه السّلام) است مشتمل بر حوادث و پيش آمدهاى سخت (كه بعد از آن بزرگوار واقع شده)

101 - از خطبه هاى آن حضرت عليه السّلام است كه در اين باب وارد شده (مانند خطبه قبل از پيش آمدهاى سخت خبر مى دهد، و ابتداء به سختيهاى روز رستاخيز اشاره مى فرمايد)

قسمتى از اين خطبه است (راجع بفتنه و فساد و خونريزيها و سختيها كه بعد از آن بزرگوار واقع شد)

102 - از خطبه هاى آن حضرت عليه السّلام است (در بيوفائى دنيا)

قسمتى از اين خطبه است (در امتياز دانا و بينا از نادان و گمراه)

و قسمتى از اين خطبه است (در غلبه فتنه و فساد و اينكه نجات و رهائى نيست مگر براى اهل ايمان)

103 - از خطبه هاى آن حضرت عليه السّلام است (هنگام رفتن بجنگ جمل

104 - از خطبه هاى آن حضرت عليه السّلام است (كه پس از ستودن پيغمبر اكرم بانقراض دولت بنى اميّه اشاره نموده و بعد از آن مردم را پند و اندرز مى فرمايد)

قسمت أول خطبه

105 - از خطبه هاى آن حضرت عليه السّلام است (در وصف دين اسلام و مدح رسول اكرم و سرزنش اصحاب خود از جهت سهل انگارى در جنگ با معاويه و لشگر شام)

قسمت أول خطبه

قسمتى از اين خطبه در وصف پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله است

و قسمتى از اين خطبه است كه باصحاب خود مى فرمايد (و آنان را بر اثر نجنگيدن با معاويه و لشگر شام سرزنش مى نمايد)

106 - از سخنان آن حضرت عليه السّلام است در يكى از روزهاى جنگ صفّين

107 - از خطبه هاى آن حضرت عليه السّلام است و آن از خطبه هايى است كه در آن

قسمتى از اين خطبه است در وصف پيغمبر صلّى اللَّه عليه و آله

و قسمتى از اين خطبه است (در وصف خود و توبيخ اصحابش فرموده)

108 - از خطبه هاى آن حضرت عليه السّلام است (در صفات كمال و جلال خداوند و اوصاف فرشتگان و فريب خوردن مردم از دنيا و بيان حشر و نشر انسان و پاره اى از مناقب پيغمبر اكرم)

قسمتى از اين خطبه است (در اوصاف ملائكه)

قسمتى از اين خطبه در وصف پيغمبر اكرم صلّى اللَّه عليه و آله (و اوصياء آن حضرت) است

109 - از خطبه هاى آن حضرت عليه السّلام است (در بيان اسباب تقرّب به خداوند و حفظ شعائر اسلام)

110 - از خطبه هاى آن حضرت عليه السّلام است (در مذمّت دنيا و دورى كردن از آن)

111 - از خطبه هاى آن حضرت عليه السّلام است كه در آن ملك الموت عليه السّلام و قبض روح نمودن او اشخاص را ياد آورى نموده (و اشاره فرموده كه كنه ذات خداوند سبحان درك نمى شود)

112 - از خطبه هاى آن حضرت عليه السّلام است (در مذمّت دنيا و ترغيب بآخرت)

113 - از خطبه هاى آن حضرت عليه السّلام است (در امر بتقوى و پرهيزكارى و مذمّت از دنيا و دورى از آن و ترغيب بآخرت)

114 - از خطبه هاى آن حضرت عليه السّلام است كه هنگام طلب باران فرموده

115 - از خطبه هاى آن حضرت عليه السّلام است (در ستايش پيغمبر اكرم و بيان بعضى از صفات آن بزرگوار)

قسمتى از اين خطبه است (كه از پيدايش حجّاج ابن يوسف و تسلّط و ستم او بر اهل كوفه خبر داده، و آنان را از نتيجه كردار زشتشان آگاه ساخته مى فرمايد)

116 - از سخنان آن حضرت عليه السّلام است (كه اصحاب خود را مذمّت مى فرمايد)

117 - از سخنان آن حضرت عليه السّلام است (پس از فراغت از جنگ جمل در مدح اصحاب خود)

118 - از سخنان آن حضرت عليه السّلام است (بعد از جنگ نهروان زمانيكه اهل شام به اطراف عراق هجوم آورده بمردم ظلم و ستم مى نمودند)

119 - از سخنان آن حضرت عليه السّلام است (در مدح و منقبت خود و ائمّه اطهار عليهم السّلام و دستور به اطاعت و پيروى مردم از ايشان و ترغيب بعمل صالح و ياد آورى سختى عذاب روز رستخيز)

120 - از سخنان آن حضرت عليه السّلام است (در جنگ صفّين بعد از وقعه ليلة الهرير «شمّه اى از چگونگى آن در شرح خطبه سى و ششم بيان شد»

121 - از سخنان آن حضرت عليه السّلام است براى خوارج نهروان فرموده

122 - از سخنان آن حضرت عليه السّلام است كه هنگام جنگ براى اصحاب خويش فرموده

123 - از سخنان آن حضرت عليه السّلام است (در توبيخ و سرزنش اصحاب خود)

124 (1124)- از سخنان آن حضرت عليه السّلام است در ترغيب اصحاب خود بجهاد (و تعليم آداب و رسوم جنگ)

125 - از سخنان آن حضرت عليه السّلام است در باره خوارج نهروان زمانيكه حكميّت عمرو ابن عاص و ابو موسى را انكار كردند

126 - از سخنان آن حضرت عليه السّلام است در وقتى كه از او به تندى پرسيدند كه چرا عطاء و بخشش (بيت المال و صدقات و غنائم) را ميان مردم بالسّويّه تقسيم مى نمايد

127 - از سخنان آن حضرت عليه السّلام است ايضا در باره خوارج

128 - از سخنان آن حضرت عليه السَّلام است (بعد از جنگ جمل در بصره فرموده و از جمله اخبار غيبيّه مى باشد) كه از پيش آمدهاى سخت در بصره خبر مى دهد

قسمت أول خطبه

قسمتى از اين سخنان است كه تا تاران (و مغولها و خونريزيهايى كه بدست ايشان و مسلمانان واقع شده و در كتب و تواريخ ثبت است) را وصف مى فرمايد

129 - از خطبه هاى آن حضرت عليه السّلام است راجع به پيمانها و ترازوها

130 - از سخنان آن حضرت عليه السّلام است كه بابى ذرّ، رحمه اللّه، فرموده هنگاميكه او را (از مدينه) به ربذه اخراج نمودند

131 - از سخنان آن حضرت عليه السّلام است (در توبيخ و سرزنش اصحاب و اشاره ببعض از صفات خود)

132 - از خطبه هاى آن حضرت عليه السّلام است (در سپاس خداوند و اشاره به بعضى از اوصاف او)

قسمت أول خطبه

قسمتى از اين خطبه است (در بيوفائى دنيا و وصيّت بتقوى و پرهيزكارى)

133 - از خطبه هاى آن حضرت عليه السّلام است (در ستايش حقّ تعالى)

و قسمتى از اين خطبه است (در وصف پيغمبر اكرم)

و قسمتى از اين خطبه است (در دنيا بينى و آخرت طلبى)

و قسمتى پنجم از اين خطبه است (در تمسّك بكتاب خدا)

134 - از سخنان آن حضرت عليه السّلام است هنگاميكه عمر ابن الخطّاب براى رفتن بجنگ روميان از آن بزرگوار مشورت نمود

135 - از سخنان آن حضرت عليه السّلام است هنگاميكه بين آن بزرگوار و عثمان جدالى رخ داد، و مغيرة ابن اخنس بعثمان گفت

136 - از سخنان آن حضرت عليه السّلام است (براى اصحابش فرمود كه منظورشان از بيعت با آن بزرگوار بدست آوردن رياست و متاع دنيا بود نه ترويج دين مقدّس اسلام)

137 - از سخنان آن حضرت عليه السّلام است در باره طلحه و زبير (و ابطال گفتارشان كه پس از نقض بيعت كشتن عثمان را بآن بزرگوار نسبت دادند)

قسمت أول خطبه

نهج البلاغه - فيض الاسلام اصفهانى، على نقى - الصفحة ٤٢١

بيعت كرديد، من هم شكايت شما را بخدا برده مى‌گويم:) (١٠) بار خدايا طلحه و زبير (از قريش هستند و من هم از آن طايفه‌ام) با من قطع رحم كرده ستم نموده پيمان خود را شكستند، و مردم را بر من شوراندند، پس بگشا آنچه ايشان بسته‌اند، و استوار مگردان آنچه تابيده‌اند، و بنما بآنها بدى (دنيا و آخرت) را در آنچه آرزو داشته و رفتارى كه كردند (در دنيا به آرزوى خود خلافت و رياست نرسند و در آخرت بعذاب جاويد مبتلى باشند) (١١) و (هيچ توبيخ و سرزنشى متوجّه من نيست كه چرا با ايشان مى‌جنگم، زيرا) پيش از شروع بجنگ بازگشت آنها را به بيعتى كه نقض كردند خواستم و تأنّى و تأمّلشان را (در اين امر) قبل از واقعه طلبيدم، پس (پند و اندرز مرا نپذيرفته انديشه نادرست خود را تعقيب كردند) نعمت (اطاعت از خدا و رسول و امام زمان) را خوار شمرده و سلامتى (دنيا و آخرت) را از دست دادند.

بيارى پروردگار توانا تمام شد جزء دوّم از شش جزء ترجمه و شرح كتاب نهج البلاغة در بامداد دوشنبه بيستم ماه جمادى الأخرة سال هزار و سيصد و شصت و شش هجرى- در تهران بقلم علىّ النّقىّ (فيض الإسلام) آل محمّد الدّيباج.

نويسنده جزء دوّم ترجمه و شرح كتاب نهج البلاغه طاهر (خوشنويس) ابن مرحوم حاجّ عبد الرّحمن (غفر اللّه له) خداوند سبحان را بانجام اين خدمت سپاسگزار بوده و از او توفيق نوشتن چهار جزء ديگر را درخواست مى‌نمايم.

رجب ه ١٣٦٦

.