عتبات عالیات عراق - اصغر قائدان - الصفحة ٩٨ - ٢- طف

سر را با آن می‌پوشانند، گرفته‌اند. برخی نیز آن را از «کربل» به معنای نوعی گیاه که در آن جا فراوان می‌روید و یا از «کربله» به معنای نرمی و سستی خاک در زیر پاها [١] ٢٦٥ و یا از واژه فارسی «کاربالا» یعنی کار بلند و والا یا آسمانی دانسته‌اند [٢] ٢٦٦ که در عصر ساسانیان رایج بود و آن واژه در حقیقت معرب است. هنگام ورود امام حسین علیه السلام به این سرزمین، ایشان نام آن را پرسید. در میان نام‌ها یکی کربلا بود، فرمود: «ارض کرب و بلا» و خواست از آن خارج شود که نگذاشتند. [٣] ٢٦٧ قدیمی‌ترین شعری که نام کربلا در آن آمده است شعر متعلق به معن بن اوس است که عصر جاهلیت را درک کرده است.
اذا هی حلّت کربلا فلعلعافجوز العذیب دوناً فالنوابی [٤] ٢٦٨
٢- طف

«طف» به ساحل و کناره‌های رود در سمت خشکی‌گویند [٥] ٢٦٩ و «طف البصره» به معنای بیابان و سرزمین بصره است. [٦] ٢٧٠ به عبارتی دیگر «طف» در لغت به سرزمین عرب مشرف بر بیابان عراق اطلاق می‌شود. [٧] ٢٧١ در متون تاریخی از کربلا به سرزمین طف یاد شده است که امام حسین علیه السلام در آن جا به شهادت رسید. [٨] ٢٧٢ از پیامبر صلی الله علیه و آله نقل شده است که

---

[١] . ابن منظور، لسان العرب، ١/ ٨٦ واژه کربله؛ یاقوت حموی، معجم البلدان، ٤/ ٤٤٥؛ فراهیدی، کتاب العین ٥/ ٤٢١. امروزه در جنوب شرقی کربلای کنونی، منطقه‌ای به نام «کربله» وجود دارد که همان منطقه قدیمی و تاریخی کربلا بوده است. (آل طعمه، همان، ١٧).
[٢] . فراهیدی، کتاب العین، ٥/ ٤٣٣.
[٣] . یاقوت حموی، همان، ٤/ ٤٤٥؛ دینوری، همان، ٢٥٢.
[٤] . جعفر الخلیلی، همان، ١٧ به نقل از شیخ آقا بزرگ، الذریعة الی تصانیف الشیعة.
[٥] . طف الفرات، ای شطه (ابن منظور، همان، ٩/ ٢٣١، فراهیدی، کتاب العین، ٧/ ٤٠٦
[٦] . ابن خیاط، تاریخ خلیفة بن خیاط، ١٧٧.
[٧] . یاقوت حموی، همان، ٤/ ٣٦.
[٨] . دینوری، همان، ٢٥٣؛ یعقوبی، تاریخ الیعقوبی، ٢/ ٢٣١؛ خلیفة بن خیاط، همان جا. ابن طاووس، اللهوف‌علی القتلی الطفوف.