عتبات عالیات عراق - اصغر قائدان - الصفحة ١٢٧ - ٨- ایوانهای حرم مطهر

اندکی کج شد و سلطان سیف الدین طاهر بودجه‌ای برای تخریب و بازسازی آن اختصاص داد. اما چون شالوده و اساس آن محکم بود آن را از اساس و پایه تخریب نساخت و به مرمت بخشی از آن بسنده کرد. تعداد خشت‌های طلایی دو گل دسته‌ای که سلطان احمد جلایری ساخته بود به ٨٠٢٤ می‌رسد. [١] ٣٨٥ اکنون، تنها این دو مناره طلایی زینت بخش حرم است. (تصویر شماره ٣٣) ٨- ایوان‌های حرم مطهر

از زمانی که توسعه صحن حرم در دوره قاجار آغاز شد، ایوان هایی در چهار ضلع صحن تعبیه گردید که راه‌های ورودی به داخل روضه مقدس را تشکیل می‌دهند. علاوه بر ایوان‌های اصلی و بزرگ، در اطراف صحن نیز حدود ٦٥ ایوان وجود دارد و داخل آن‌ها حجره هایی برای اسکان طلبه‌ها یا دفن پادشاهان، حاکمان، عالمان و بزرگان ساخته شده است.
ایوان‌های بزرگ و اصلی عبارت است از:
١- ٨- ایوان طلا (جنوبی)
این ایوان از سایر ایوان‌ها بزرگ‌تر است. طول آن به ٣٦ متر می‌رسد و سراسر حرم را از سمت قبله دربر گرفته است. دوازده ستون با ارتفاع متفاوت، سقف آن را نگه داشته‌اند. ستون های وسط چهار متر و ستون‌های طرفین سه متر ارتفاع دارد. این ستون‌ها در دوران گذشته از چوب جنگل‌های هند ساخته شده بود و چون رطوبت و موریانه آن‌ها را فرسوده ساخت، یکی از نیکوکاران ایرانی به نام محسن قنبر رحیمی در ١٣٨٩ ق آن‌ها را به ستون‌های سنگی تبدیل کرد. [٢] ٣٨٦ ستون‌های میانی سیزده و ستون‌های جانبی نُه متر ارتفاع و قسمت میانی ایوان حدود ده متر عرض دارد. این ایوان به وسیله سه باب به داخل روضه راه دارد [٣] ٣٨٧ یک باب در وسط به طول چهار و عرض دو متر و دو باب، از دو

---

[١] . آل طعمه، همان، ١٧٩.
[٢] . آل طعمه، همان، ١٥٤.
[٣] . ادیب الملک، سفرنامه ادیب المک به عتبات، ١٥٩.