عتبات عالیات عراق - اصغر قائدان - الصفحة ٤٦ - ٨- درهای صحن

حرم مطهر از سمت صحن دارای سه دیوار است:
١- دیوار اول به شکل مستطیل و دارای هفده متر ارتفاع است. از جنوب تا شمال ٧٧ و از شرق تا غرب ٧٢ متر طول دارد. این دیوار دوطبقه است و هر طبقه حجره و ایوان‌هایی دارد.
٢- دیوار دوم به ارتفاع دیوار اول در وسط صحن و مستطیلی ساخته شده است. از شمال تا جنوب ٣١ و از شرق تا غرب سی متر طول دارد. بر این دیوار سه در تعبیه شده است. دو درب در مقابل هم است که یکی از سمت شمال مقابل باب طوسی و دیگری از جنوب مقابل باب القبله صحن باز می‌شود. درب سوم نیز به ایوان طلا مشرف است.
٣- دیوار سوم، به ارتفاع دو دیوار قبل، به صورت مربع و محیط به قبر شریف و روضة المقدسه است. از شمال تا جنوب سیزده متر و از شرق تا غرب نیز همین مقدار طول دارد. از این دیوار پنج در به حرم باز می‌شود. [١] ١٠٨

صحن مرقد مطهر امام علی علیه السلام در دوره صفوی چهار در داشت که زائران از طریق آن ها به داخل صحن راه می‌یافتند. در عصر عثمانی یک در به تعداد آن‌ها اضافه شد و امروزه هر پنج در محل ورود و راه‌یابی زائران به صحن شریف است. نام این درها عبارت است از:
١- ٨- باب الکبیر: سمت شرق حرم واقع است و به عنوان درب اصلی مورد استفاده قرار می‌گیرد و چون روبه روی سوق الکبیر قرار دارد، باب الکبیر نام گرفته است.
٢- ٨- باب شرقی: کوچک تر از باب الکبیر است و در سمت شرق حرم مطهر قرار دارد. از آن جا به بازار عبا فروشان یا بزازها راه دارد. روی این درب آیه‌هایی از قرآن و نیز چند حدیث درج شده است. آن را در ١٢٥٢ ق ساخته اند.

[١] . آل محبوبه، همان، ١/ ٥٠- ٥١.