عتبات عالیات عراق - اصغر قائدان - الصفحة ١٨٤ - ٤- ١- علی بن محمد سمری (ف ٣٢٩ ق)

وی از نایبان چهارگانه حضرت مهدی (عج) است. عثمان بن سعید عمری اسدی، معروف به سلمان، مکنی به ابوعمرو، اولین نایب خاص حضرت بود. قبر وی در شهر بغداد، سمت رصافه، نزدیکی دجله قسمت غرب بازار میدان (سوق المیدان) در مسجدی به نام خودش واقع است. این بنا که در ١٣٤٨ ق بازسازی شده دارای حرم و صحن وسیعی است و زائران زیادی دارد. [١] ٥٥٢

ابو جعفر محمد بن عثمان بن سعید، معروف به شیخ خلانی، دومین نایب حضرت مهدی (عج) است. وی پس از وفات پدر به نیابت آن حضرت در آمد و ٤٨ سال سفارت ایشان را برعهده داشت. مقبره محمد بن عثمان در قسمت رصافه (شرق دجله) در محله‌ای به نام شیخ خلانی در خیابان جمهوری است که در وسط شهر بغداد قرار دارد. [٢] ٥٥٣ مزار او ضریح، گنبد و بقعه با شکوهی دارد که مناره‌ای کاشی کاری شده و مسجدی در کنار آن واقع است. این بنا در ١٣٢٩ ق تجدید شده است. [٣] ٥٥٤

سومین نایب حضرت مهدی (عج) است که قبرش در بازار شورجه بغداد واقع است.

قبر ابو الحسن علی از نایبان چهارگانه و آخرین نماینده ایشان، در رصافه بغداد و غرب مدرسه مستنصریه، داخل بازار کمالیات قرار دارد. مرقد او دارای صحن و مسجد و مناره است و شیعیان زیادی از نقاط مختلف آن جا می‌آیند.

[١] . دایرة المعارف تشیع، ١/ ١٠٤.
[٢] . همان، ١/ ١٠٢.
[٣] . همان، ١/ ١٠٢.