عتبات عالیات عراق - اصغر قائدان - الصفحة ٩٦ - ب- کربلا در آینه تاریخ

منطقه کربلای قدیم و اصلی، هم‌گام و هم طراز با تمدن بین النهرین و بابل، از تاریخی کهن برخوردار است و در متون تاریخی از دوران بابل و آشور (هزاره اول قبل از میلاد)، از آن به «آوری» یاد شده است. این شهر در روزگار کلدانی‌ها محل سکونت برخی از مسیحی‌ها بود که آن را «کور بابل»، به معنای پرستشگاه خداوند، می‌نامیدند؛ زیرا در آن جا معبدها و پرستش گاه‌های بزرگی وجود داشت. [١] ٢٥٨ کربلا در روزگار ساسانیان، به هنگامی که حیره مرکز حکومت مناذره بود، اهمیت ویژه‌ای یافت و به تابعیت دولت ایران در آمد. اهمیت این منطقه از آن رو بود که برسر شاهراه‌های تجاری حیره، انبار، شام و حجاز واقع شده بود. در عصر اسلامی، کربلا به وسیله خالد بن عرفجه، یکی از فرماندهان سعد بن ابی وقاص، فتح شد. او در ١٤ هجری، پس از فتح کربلا، آن جا را پایگاه سپاه خود ساخت و لشکریان اسلام در آن شهر و نیز کوفه مستقر شدند.
طولی نکشید که پایگاه سعد نیز به شهر کوفه منتقل شد. [٢] ٢٥٩ یکی از دلایلی که نشان از قدمت این منطقه در قبل از اسلام می‌دهد، وجود تپه‌ها و آثار ویرانه‌هایی از عصر ساسانی در چند کیلومتری شمال غربی کربلای کنونی و نزدیک مرقد حر بن یزید ریاحی است که امروزه به ظهیره یا عرقوب معروف است. آن‌جا را مکان اصلی و قدیم کربلا دانسته‌اند. [٣] ٢٦٠ در سال ٣٦ ق، هنگامی که امام علی علیه السلام به سوی صفین حرکت می‌کرد، به کربلا

[١] . جعفر الخلیلی، موسوعة العتبات المقدسة، قسم الکربلاء، ١٠.
[٢] . طبری (محمد بن جریر)، تاریخ الطبری، ج ٤، حوادث سال دوازدهم هجری.
[٣] . جعفر الخلیلی. همان، ص ١٨ به نقل از سید عبد الحسین آل طعمه، بغیة النبلاء فی تاریخ کربلاء.