عتبات عالیات عراق - اصغر قائدان - الصفحة ٧٠ - ٥- مقبره ذی الکفل
در کنار دیوار قلعه قرار داشت و اطراف آن را بازارها تشکیل میدادند. یکی از راههای ورودی صحن نیز از همین قلعه باز میشد. [١] ١٨٤ به علت توسعه اطراف صحن، این قلعه تخریب شده و اثری از آن نیست. ٣- صفه صافی صفا
در منتهی الیه مغرب شهر نجف مرقد و مقام بزرگی قرار دارد که به صفه صفا معروف است. این صفه دو طبقه بود و حدود دویست متر بادروازه شهر فاصله داشت. از بالای آن تمامی صحراهای اطراف و فرات دیده میشد. گویند در این صفه قبر یکی از پادشاهان یمن قرار داشت [٢] ١٨٥ و به همین سبب آن را صافی صفای یمانی خواندهاند. مرقد این پادشاه در زیرزمین و طبقه هم کف قرار دارد. صافی صفا در جوار مقام امام سجاد علیه السلام واقع شده و هم چنان پا برجاست.
٤- تکیه بکتاشیهدرکنار صحن مطهر، تکیهای توسط عثمانیها ساخته شد که به فرقه بکتاشیه [٣] ١٨٦ تعلق داشت و شیخها و پیروان این فرقه در آن جا ساکن میشدند. بنای تکیه مستحکم و با سنگهای بزرگ ساخته شده که به سمت شمال غربی، ایوان دوم حرم، باز میشد. این تکیه زمینهای وقفی زیادی دارد که در اجاره کشاورزان است. [٤] ١٨٧ تکیه بکتاشیه را برای توسعه حرم تخریب کردهاند. [٥] ١٨٨
٥- مقبره ذی الکفل
[١] . پیشین، همان جا.
[٢] . ادیب الملک، همان، ١٩٣.
[٣] . بکتاشیه از فرقههای متصوفه شیعه هستند که به سید محمد رضوی، از فرزندان امام رضا علیه السلام و به قولی ازفرزندان امام کاظم علیه السلام نسب میبرند. وی از خراسان به شام رفت و به تبلیغ پرداخت.
[٤] . آل محبوبه، ماضی النجف و حاضرها، ١/ ٩١.
[٥] دکتر اصغر قائدان، عتبات عالیات عراق، ١جلد، نشر مشعر - تهران، چاپ: ٤، ١٣٨٧.