عتبات عالیات عراق - اصغر قائدان - الصفحة ١٤٦ - ١- ١- قبر حر بن یزید ریاحی

از دیر باز، این سرزمین مقدس برای دوست داران اهل بیت جذبه معنوی خاصّی داشت. این جا ستاره‌های درخشانی دفن شده‌اند که به عشق سالار شهیدان، در حیات خود، به این سرزمین کوچیده‌اند و یا بر اساس وصیت و سفارش خویش، در این مکان به خاک سپرده شده اند. انبوه امام زاده‌ها، عالمان، اندیشمندان، شاعران، مردان سیاست، حاکمان و پادشاهان، که در این نقطه آرمیده‌اند، نشان از توجه، عنایت و قداست این مکان در طول تاریخ دارد.

حر بن یزید ریاحی، آن توبه کننده و هدایت یافته، نخستین کسی بود که راه را بر سفیران کربلا بست ولی در پایان کار به اوج عزت و شرافت، یعنی شهادت در راه حسین علیه السلام، دست یافت و خود را برای همیشه در صف آزاد مردان و احرار قرار داد و قبر و نامش را در تاریخ جاودانه کرد. جنازه آن آزاد مرد را قبیله‌اش، بن ریاح، از میدان جنگ خارج کرد و در روستایی در نُه کیلومتری غرب کربلا به خاک سپرد. همان جا که امروزه به سبب وجود قبر او به «روستای حرّ» معروف است. آستان مبارک آن شهید در ٣٧٠ ق به دستور عضدالدوله دیلمی ساخته شد. در ٩١٤ ق شاه اسماعیل صفوی، که خود به زیارت این آستان مشرف شده بود، به تجدید بنای آن پرداخت. [١] ٤٣٩ این بنا یک بنای ساده در میان صحرا است که به صورت یک چهار دیواری آجری و قلعه‌ای مستحکم به دستور مادر آقاخان محلاتی ساخته شده است. [٢] ٤٤٠ این مزار صحن و گنبدی با کاشی آبی و ضریح نقره‌ای دارد. ناصر الدین شاه، که آن جا را زیارت کرد، در آن دوران از خرابی و وضع نامطلوب و نگه‌داری بد آن بقعه به مدحت پاشا، حاکم کربلا، گلایه کرده و برای

[١] . دایرة المعارف تشیع، ١/ ٧٣.
[٢] . ادیب الملک، همان، ٢١٣.