آن ساخت. چندی بعد، ارسلان بساسیری آن را خراب کرد و گنبد بهتری ساخت. گنبد کنونی ساخته میرزا احمد خان دنبلی و فرزند اوست که با آجر ساخته شده و به کاشی‌های خاکستری مزین است. در زمان ناصر الدین شاه، آن را از ثلث ثروت امیر کبیر تذهیب و طلایی کردند. شیخ عبدالحسین تهرانی بر این کار نظارت داشت. [١] ٦٥٣ محیط گنبد ٦٨ متر است و ٧٢ هزار کاشی طلا در آن به کار رفته است. داخل گنبد آینه کاری و مزین به آیه‌های قرآنی و اسم‌های ائمه اطهار با کاشی‌های هفت رنگ است.
در دو طرف گنبد دو گل دسته بسیار زیبا و بزرگ به ارتفاع ٣٦ متر از فاصله بسیار دور به چشم می‌خورد. برای نخستین بار، الناصر، خلیفه عباسی، در ٦٠٦ ق دو مناره برای حرم ساخت. [٢] ٦٥٤ این دو مناره در دوره ناصر الدین شاه توسط شیخ عبدالحسین مجتهد تهرانی (شیخ العراقین) تعمیر و بازسازی شدند [٣] ٦٥٥ و قسمت‌های بالای آن را حاج علی اصفهانی کهربایی در ١٣٨٧ ق به طلا آراست. [٤] ٦٥٦ (تصویر شماره ٥٧) ٦- سرداب غیبت

در داخل صحن دو امام، ضلع شمال غربی و پانزده متری بقعه و حرم مطهر، مقامی است که امروزه به سرداب غیبت معروف است. سرداب به زیرزمینی گویند که در خانه‌ها ساخته می‌شد تا ساکنان را از گرمای بیش از حد تابستان در امان دارد و اهل خانه ساعتی از روزهای گرم تابستان را در آن‌جا می‌گذرانیدند. در منزل امام هادی علیه السلام سردابی بود که ایشان و فرزند بزرگوارش، امام عسکری علیه السلام، و نوه گران‌قدرش، حضرت بقیة اللَّه اعظم، چند صباحی را در آن زیسته و به عبادت پروردگار مشغول بودند. به هنگام رحلت امام عسکری علیه السلام فرزندش از دیده‌ها غایب شد. [٥] ٦٥٧ بعدها مردم عوام و بسیاری از جاهلان پیرامون این واقعه داستان‌ها ساختند و چنین

[١] . فخرالمک اردلان، از حریم تا حرم، ٦٥؛ ناصرالدین شاه، همان، ١٥٣.
[٢] . مهدوی، همان، ٤٥.
[٣] . فخرالملک اردلان، همان، ٦٥.
[٤] . دایرة المعارف تشیع، ٩٤.
[٥] . شیخ ذبیح اللَّه محلاتی، مآثر الکبرا فی تاریخ السامراء، ١/ ٢٨٨؛ مصلح الدین مهدوی، همان، ٤٩.