عتبات عالیات عراق - اصغر قائدان - الصفحة ١٨٨ - ب- ایوان کسری

تیسفون از شهرهای بنا شده در عصر ساسانی و پایتخت این حکومت، به لحاظ تاریخی، موقعیت ممتازی در میان شهرهای عراق دارد. آثار تاریخی به جامانده از دوره ساسانی در این شهر از جمله ایوان کسری، که شاهکار عظیم تمدن ایرانی است، جلوه‌ای خاص به شهر بخشیده و انبوهی از جهان گردان را به سوی خود جلب می‌کند. این شهر کنار دجله واقع شده و تا بغداد چهل کیلومتر از سمت جنوب فاصله دارد. وقتی در سال ١٤ ق توسط سعد بن ابی وقاص فتح شد نام آن به مدائن تغییر یافت و سلمان فارسی، از سوی خلیفه دوم، به نخستین حاکم آن بود. او در همان جا از دنیا رفت و دفن شد. پس از چندی حذیفة بن یمان، یکی دیگر از صحابه و یاران علی علیه السلام، را نیز در آن جا به خاک سپردند. مدائن در دوران عباسی از رونق چندانی برخوردار نبود. منصور خلیفه عباسی قصد داشت با تخریب ایوان معروف کسری بغداد را با مصالح آن آبادان سازد، اما وزیر ایرانی‌اش، خالد، او را از این کار بازداشت.

طاق یا ایوان کسری از آثار تاریخی عصر ساسانیان، باقی مانده بخشی از کاخ بزرگ متعلق به شاپور و سپس خسرو انوشیروان و سایر شاهان ساسانی است.