عتبات عالیات عراق - اصغر قائدان - الصفحة ١٥٧ - ٣- ١- قصر عطشان
گرچه بسیاری ازآنها ازبینرفتهاند، همانمقدار باقی مانده نشان از این سابقه تاریخی دارد. ١- قصرها و قلعه ها ١- ١ ٩- قلعه اخیضر
این قلعه در منطقهای به همین نام در بیست کیلومتری غرب شهر کربلا واقع است.
تاریخ بنای آن به زمانهای کهن بر میگردد و در مورد بانیان آن اختلاف نظر وجود دارد.
در داخل قلعه مسجد کوچکی وجود دارد و اطراف دیوارهای آن به صورت برج ساخته شده است. [١] ٤٧١
آقا محمد خان قاجار برای حفظ امنیت شهر کربلا قلعه مستحکم و حصاری استوار پیرامون شهر بنا کرد. این قلعه که در چهار کیلومتری شهر قرار دارد، با مرگ آقا محمد خان نیمه تمام ماند و مرحوم سید علی طباطبایی هزینه آن را از هندوستان تأمین کرد و آصفالدوله هندی نیز در ابتدای قرن سیزدهم هجری بر آن حجرهها و مکان هایی ساخت تا زائران کربلا بتوانند شب را در آن جا اقامت کنند. به همین مناسبت این قلعه به «قلعه هندی» معروف شد. مساحت آن به حدود سه هزار متر میرسد. [٢] ٤٧٢ این قلعه بارها و بارها زائران کربلا را که در مسیر این شهر دچار راه زنان و حرامیان میشدند پناه داده از خطر رهانید. [٣] ٤٧٣
٣- ١- قصر عطشانزمان ساخت این قصر به عصر عباسی باز میگردد و در سی کیلومتری جنوب غربی کربلا واقع است. امروزه بخشی از دیوارها و طاقهای آن باقی مانده که با آجرهای بسیار محکم ساخته شدهاند. این دیوارها و طاقها به عنوان اسلحه خانه و یا پناهگاه برای زائران بود. [٤] ٤٧٤
[١] . از این قلعه مستشرقان و سیاحانی بازدید و آن را توصیف کردهاند از جمله گرترودبل مستشرق انگلیسی (بنگرید موسوعة العتبات المقدسه، ٨/ ٣١٥).
[٢] . ناصر الدین شاه، همان، ١٥٧؛ سفرنامه سیف الدوله به مکه مکرمه، ٢٣٠.
[٣] . سفرنامه رضاقلی میرزا نائب الایاله، نوه فتحعلی شاه، به کوشش اصغر فرمانفرمای قاجار، ١٨٠
[٤] . تاورینه، سفرنامه تاورینه، ٩٥.